ads1
ads3
تغییر رنگ سایت

شبکه های اجتماعی جامعه

آرشیو
آرشیو
آرشیو
Print This Post

کریم ارغنده‌پور
جامعه پلاسکویی

جامعه پلاسکویی*

کریم ارغنده‌پور/ روزنامه نگار

 

١. ساختمان پلاسکو، هم در آغاز و هم در فرجام خود تاریخ‌ساز بوده است. در ابتدا مرتفع‌ترین ساختمان پایتخت و نمادی از مدرنیته شهری بود. در زمان فروپاشی هم نمادی از بی‌توجهی به ایمنی شهری. هر دو نماد برای شناخت ویژگی‌های تاریخی شهری ایران فوق‌العاده مهم هستند. برای مدیرانی که بیش از کیفیت، به دنبال رکوردسازی«ترین»‌ها هستند پلاسکو شاخص گویایی است.

٢. اولین‌بار دکتر همایون کاتوزیان از تعبیر «جامعه کوتاه‌مدت» برای تحلیل تاریخ ایران بهره برده است. بنا بر نظریه او «جامعه کوتاه‌مدت در نتیجه فقدان یک چارچوب استوار و خدشه‌ناپذیر قانونی است که می‌توانست تداومی درازمدت را تضمین کند». ساختمان پلاسکو که نماد مدرنیته شهری بود، بیش از پنج دهه دوام نیاورد. سخن در اینجا در باب علل فروپاشی ساختمان نیست، سخن اصلی این است که پایه‌های مدرنیته در کشور ما به سستی ساختمان پلاسکوست. چرا؟ چون اساس مدرنیته بر یک بنای محکم قرار داده نشده است. بنای استوار چیست؟ در یک کلمه: «قانون». قانون سنگ‌بنای ساختار جدید است. بدون حاکمیت قانون سنگ روی سنگ بند نمی‌شود.
٣. یکی از پرسش‌های مهم این است: با وجودی که روزانه ده‌ها نفر به طرز فجیعی در حوادث گوناگون جانشان را از دست می‌دهند، چرا حادثه فروپاشی پلاسکو – با تلفات غیرقابل‌مقایسه- به شکل مهیبی همه جامعه را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد و یک موج عظیم می‌آفریند؟ پاسخ این سؤال می‌تواند ابعاد مختلفی داشته باشد، ولی در یک نگاه کلی می‌توان گفت شوک بزرگ و فراگیر ناشی از خبری که هرکسی می‌تواند خود را در وضعیت مشابه آن ببیند می‌تواند چنین پتانسیلی بیافریند؛ مثلا روزانه ده‌ها نفر در تصادفات کشته می‌شوند، ولی سقوط یک هواپیما یا تصادف قطار یک شوک بزرگ می‌آفریند چرا؟ چون پتانسیل ایجاد یک خبر شوک‌آور را دارد. وقتی چنین خبری همه جامعه را دربر می‌گیرد، موجی هم‌زمان از بغض و درد و اندوه و خشم و سؤال‌های بی‌پایان را می‌آفریند. تأثیرات توجه‌نکردن به هر بخش از این موج، کمتر از اصل حادثه نیست.
۴. «جامعه پلاسکویی» می‌تواند گویای وضعیت جامعه‌ای باشد که در آن ساختارها سست و شکننده و ناپایدار است، امکان ایجاد التهابات گوناگون زیاد است و نهایتا آنچه باقی می‌ماند، درد و اندوه است درحالی‌که اصل مسئله همچنان باقی است. ساختمان‌های مشابه در معرض فروپاشی‌اند و هیچ‌کسی هم، نه مسئولیت فروپاشی قبلی را می‌پذیرد و نه از پیشامدهای جدید پیشگیری می‌کند. جامعه پلاسکویی، جامعه دریغ است!
*این تعبیر متعلق به اندیشمند نامی، دکتر محسن رنانی، است که آن را اخیرا در نشست نقش پزشکان در توسعه ملی به کار برده است.

 

 

شرق

نظرات

تیتردو

حمید موذنی
گفت و گو از: سودابه زیارتی مردم بوشهر، مردمی مظلوم و آرام هستند. به‌نظر شما آیا این یک ویژگی مثبت و افتخارآمیز برای بوشهری‌هاست؟ این خصوصیت تا چه اندازه باعث آسیب این مردم شده؟ شما فکر نمی‌کنید این مظلومیت تا حد زیادی مردم را از همدلیِ عملی نسبت به یکدیگر دور کرده است؟(باتوجه به این‌که […]
آرشیو

مقالات

حمید موذنی
شجریران
غزال ساکی
روزنامه‌نگار حوزه‌ی جامعه و زنان
محمود بدیه
کلیسای گریگوری
حمید موذنی
توسعه بدون مطبوعات آزاد رخ نمی‌دهد
اسلاوی ژیژک
به برهوتِ ویروسی (وایرال) خوش آمدید
محمد غمخوار
رفتار دوگانه کرونا در بوشهر
علی شیخ زاده
استندآپ کمدی و طنز در دنیای مدرن
احمدزیدآبادی
مجلس یازدهم؛ پدیده‌ای نوظهور؟
پدرام باقری
دو نکته درباره قتل رومینا
راضیه اشعثی
ما بر مخروبه ای از بنیان های زیستی نشسته ایم!!!
ایرن واعظ‌زاده
کامو و مفهوم عدالت
مبین کرباسی
هزارمیلیارد تومان کجاست؟
یاشار تاج‌محمدی
در سوگِ خویش‌کاران (تاملاتی در پروژه‌یِ فکریِ شاهرخِ مسکوب)
هانا موسوی
“جهان مد و کالا شدگی زنان “
مرتضی رضایی
به وقت تتلو… به وقت شجریان… به وقت گوگوش
اسلاوی ژیژک
پاندمیک؛ کرونا جهان را تکان می‌دهد
غزال ساکی
نقد فمینیستی شاهنامه
سید مسعود حسینی
نگاهی به “بیمار در بیمارستان”
آلن بدیو
در مورد وضعیتِ اپیدمی
اسلاوی ژیژک
ما گونه‌ای هستیم که به حساب نمی‌آید
نعمت الله فاضلی
به خانه برمی‌گردیم اما به کدام خانه؟
جواد کاشی
مرگ دورِهَم عروسی است
حمید موذنی
جهان و کرونا: امروز و فردا
روزبه آقاجری
میراث زنده یک مبارز سوسیالیست
امیر ارسلان ادیب
چه‌کسی در خانه نمی‌ماند؟
امین بزرگیان
بوردیو و خرید در مواقع اضطراری
مهسا اسدالله‌نژاد
نیروی چشم‌های خیره مردم
پدرام باقری
ما در وضعیتِ بی‌دولتی قرار گرفته‌ایم
امیر ادیب
دختران خیابان انقلاب و رهاسازی نیروی «امتناع»
جان ام بری
چگونه آنفلوآنزای دهشتناکِ ۱۹۱۸ در سراسر آمریکا شیوع یافت؟
پدرام باقری
دو نکته درباره پرسش و پاسخ در سنای آمریکا
سید مسعود حسینی
کورونا و کورا – مرگ و پروا
مهسا اسدالله‌نژاد
کرونا و دو مسئله‌ی «غیرطبیعیِ» آن
امیر ارسلان ادیب
آپارتاید کارگری
مصطفی مهرآیین
نابود کردن فرآیندها،نابود کردن زندگی و تولید خشونت
نوید کلهرودی
شرحی بر کتاب اندیشیدن و ملاحظات اخلاقی از هانا آرنت
سعید ربیعی
انقلاب لهستان: لخ‌والسا و اتحادیه‌ی کارگری
حمید موذنی
عشق در سالهای وبا
حمید موذنی
درس های سریال تاج و تخت
سعید ربیعی
فساد سیاسی، جزئی یا نظام‌مند؟
آرشیو