ads1
ads3
تغییر رنگ سایت

شبکه های اجتماعی جامعه

آرشیو
آرشیو
آرشیو
Print This Post

پدرام باقری
جمهوری اسلامی و آنتیگونه


۱.مرگ، مرزِ میان هستی و نیستی است. هیچ انسانی تا کنون آن‌ را تجربه نکرده است و درکی نسبت به آن ندارد. جوامع بشری در طول تاریخ، جهانِ مردگان را جدای از زندگی انسان‌ها تصور می‌کردند و قوانین حاکم بر زندگی را در رابطه با مرگ ملغی می‌دانستند. سوڗه پس از مرگ هیچ مسئولیت و تعهدی نسبت به دنیای زندگان ندارد و حکومت نیز از کنار آن می‌گذرد. متوفی دیگر شهروند نیست و از حوزه حکومت می‌شود. پس از مرگ بدن بی‌جان‌اش به خانواده، دین و امثالهم مربوط می‌شوند. اما همه‌ی این‌ گزاره‌ها تا زمانی صادق است که متوفی نشانه‌ای از زندگی نداشته باشد. گاهی اوقات کشته‌شدگان به واسطه‌ی شیوه‌ی مرگ‌شان همچنان زنده‌اند
۲.آنتیگونه تراژدی‌ای از همین جنس است. پلونی‌کس، برادر آنتیگونه بر علیه شهر قیام کرد تا کرئون ،دایی خود را به زیر بکشد. پلونی‌کس در شورش توسط برادرش کشته شد و پس از مرگ ، کرئون فرمان داد که جسدش رها شود تا بگندد. اما آنتیگونه از فرمان حاکم سرپیچی کرد و برادر متوفی خویش را به خاک سپرد. این تراژدی بر اساس همین تنش پیش می‌رود. تنش‌ی میان امر سیاسی و امر دینی. تنشی میان قوانین شهر و قوانین دنیای مردگان. آنتیگونه در جایگاه خودش کار درستی انجام داد و قهرمان تراژدی است. وی خطاب به کرئون می‌گوید: «عدالتِ ایزدان زیرخاک چنین قوانینی را برای مردگان ننهاده است»
آنتیگونه درست می‌گوید. بدنِ بی‌جانِ پلونی‌کس دیگر در اختیار شهر و حاکم نیست. حاکمیت سیاسی دیگر حق آن را ندارد که بر آن حکم براند، چرا که او هم‌اکنون متعلق به دنیای مردگان است و بر اساس قوانین دنیای مردگان باید جسم او را به خاک سپرد.
اما کرئون هم در جایگاه خودش حقیقت را می‌گوید. او بر تصمیم خود پافشاری می‌کند چرا که پلونی‌کس برای او نمرده است. پلونی‌کس برای شهر نمادی از شورش و سرپیچی است پس همچنان زنده است و می‌تواند شور بیافریند و بر شهروندان و دولت‌شهر تاثیر بگذارد. پس باید در مقابل از از شهر دفاع کرد.
در این‌جا امر سیاسی و امر دینی/عرفی در جدال با یکدیگر به سر می‌برند، جدالی که به تعبیر هگل ریشه در خودِ وضعیت دارد و این حادثه فقط آشتی ناپذیری این دو را آشکار کرده است. ادامه‌ی ماجرا مانند هر تراژدی، تاریک و سیاه است. آنتیگونه خود را در غار به دار می‌آویزد، هایمون فرزند کرئون که عاشق آنتیگونه بود با خنجر به زندگی خویش پایان می‌دهد و همسر کرئون نیز با شنیدن خبر مرگ فرزندش خودکشی می‌کند.

۳. اتفاقات اخیر در هنگام خاکسپاری جسد کشته شدگان هواپیمای اکراینی، من را به یاد تراژدی آنتیگونه انداخت. حکومت در جایگاه کرئون صرفا با یک سری جسد بی‌جان مواجه نیست. این اجساد برای مردم تبدیل به نمادی شده‌اند که در صحنه زیستِ جمعی حضور دارند و نقش می‌آفرینند. این اجساد کشته‌شدگان سیاسی هستند و برای حکومت ایجاد خطر می‌کنند. از طرفی خانواده‌های کشته‌شدگان همچون آنتیگونه می‌خواهند حکومت به دنیای مردگان کاری نداشته باشد، از اجساد آن‌ها استفاده تبلیغاتی نکند و حق انجام سوگواری آزادانه را برای آن‌ها محترم بشمارد.
این‌جا هم همان تضاد پابرجاست و ریشه در خودِ وضعیت دارد. هیچ سازشی امکان پذیر نیست مگر آن‌که کرئون کوتاه بیاید یا آنتیگونه از خیر جسد برادرش بگذرد!

اخبار مرتبط
نظرات

تیتردو

در میان گذر این روزهای کرونایی که همه جا صحبت از تب و تردد و سرفه و بیماری و قرنطینه است نشستن پای صحبت آدم هایی که دنیا رو جور دیگری می بینند حال دیگری دارد. آنها که گذشته اند از ناامیدی و ترس و رکود و سکوت و به نقطه زیبای آگاهی و بینش […]
آرشیو

مقالات

روزبه آقاجری
میراث زنده یک مبارز سوسیالیست
مهسا اسدالله‌نژاد
نیروی چشم‌های خیره مردم
امیر ادیب
دختران خیابان انقلاب و رهاسازی نیروی «امتناع»
جان ام بری
چگونه آنفلوآنزای دهشتناکِ ۱۹۱۸ در سراسر آمریکا شیوع یافت؟
سید مسعود حسینی
کورونا و کورا – مرگ و پروا
مهسا اسدالله‌نژاد
کرونا و دو مسئله‌ی «غیرطبیعیِ» آن
امیر ارسلان ادیب
آپارتاید کارگری
مصطفی مهرآیین
نابود کردن فرآیندها،نابود کردن زندگی و تولید خشونت
نوید کلهرودی
شرحی بر کتاب اندیشیدن و ملاحظات اخلاقی از هانا آرنت
سعید ربیعی
انقلاب لهستان: لخ‌والسا و اتحادیه‌ی کارگری
حمید موذنی
عشق در سالهای وبا
حمید موذنی
درس های سریال تاج و تخت
سعید ربیعی
فساد سیاسی، جزئی یا نظام‌مند؟
حامد داراب
چرا داریوش آشوری روشنفکر است؟
محمدمهدی اردبیلی
غذا و وسوسه‌های شیطان
اسلاوی ژیژک
وقتی گزینه‌هایِ پیش‌ِ رو یکی از یکی بدترند
میشل فوکو
قدرتِ مقاومت‌کردن
حسام سلامت
در نقد اسطوره‌ی مردمِ همیشه خوب
حسین باقری
«فرو رفتنِ کلمه در فعلنِ پهلوها»
فرشاد پارسیان
حقوق و اخلاق در آرا بنتام
امیر محقق
۷ کتاب با موضوع «شهر» که باید بخوانیم
سعید ربیعی
فساد سیاسی، جزئی یا نظام‌مند؟
ساره واعظی لقب
«آبی یا صورتی»؟
آتنا مرکزی
نقش زنان در افزایش سرمایه های اجتماعی
آتنا مرکزی
خشونت علیه زنان: خشونت علیه جامعه
ملوین کانر
فرهنگ جوانان امروز ستایندۀ مرگ است
سمیرا بهزادی
فتوت ایرانی در دوره ایلخانی
محسن رنانی
فردا اول خلقت است
حمیدموذنی
یازدهم سپتامبر مبدا جهان جدید
ناصر فکوهی ۶۶
پیکان: ظهور و سقوط یک «افتخار ملی»
آتنا مرکزی
تبعیض جنسیتی در کابینه دوازدهم
مهدی یسری
مفهوم برنامه ریزی فرهنگی
ستاره تناور
مدنیت،شهروندی و کنش های معطوف به اخلاق
محمد رضا فولادی
چرخه حیات تروریسم جهادی در خاورمیانه
کیتی رویف
نویسندگان بزرگ چطور با مرگ زندگی کردند؟
محسن رنانی
جوانه‌های بلوغ در شمالِ جنوب
محمد فاضلی
کلنگ‌ها را غلاف کنید
نسرین ریاحی
مرزها در گام معلق لک لک ها
علی آتشی
جایی میان رمانس و خشونت
درک تامپسون
خودتان باشید
آرشیو