ads1
ads3
تغییر رنگ سایت

شبکه های اجتماعی جامعه

آرشیو
آرشیو
آرشیو
Print This Post

سیدجواد میری
نیم‌نگاهی به واقعیت‌های جامعه داشته باشیم

نیم‌نگاهی به واقعیت‌های جامعه داشته باشیم
 

نیم‌نگاهی به واقعیت‌های جامعه داشته باشیم

 

سیدجواد میری |   جامعه‌شناس

در کشورهایی که حس رضایتمندی در میان شهروندان بالاست و کارآمدی و کارایی دولت در سطح مطلوبی قرار دارد به دلیل وجود سه لایه یا سه چرخه بسیار کلیدی است. چرخه نخست، چرخه‌ای است که ما آن را افکار عمومی یا عرصه عمومی می‌نامیم. چرخه بعدی چرخه سیاستگذاری نام دارد و چرخه بعدی نیز چرخه سیاستمداران است. در کشورهایی که از سطح رضایتمندی بالایی برخوردار هستند، عرصه عمومی از چنان وسعتی برخوردار است که در آن تضارب آرا، دادوستد فکری و خلق و تولید ایده‌ها از طریق تشکل‌های مدنی، انجمن‌های علمی، اصحاب علوم‌انسانی، روشنفکران و خود مردم صورت می‌گیرد، البته کسانی در لایه میانی و چرخه میانی قرار دارند که سیاستگذاران می‌نامیم؛ سیاستگذاران به انحای مختلف در عرصه‌های عمومی سعی دارند ایده‌های کلیدی و فکرهای تولیدشده را رصد کنند و بعد در یک اتاق فکری این ایده‌ها را تدوین و سیاستگذاری می‌کنند و آن را به سیاستمداران انتقال می‌دهند و سپس سیاستمداران در چرخه آخر براساس سیاستگذاری‌های ابلاغ‌ شده شروع می‌کنند به ابلاغ سیاست‌ها در سطح جامعه. مردم که در چرخه اول و در افکارعمومی قرار دارند زمانی که ایده‌های سیاستمداران را می‌شوند و راهکارها را می‌بینند احساس همدلی می‌کنند، چون ایده‌هایی که در جامعه و در افکار عمومی خلق شده‌ بودند را به صورت مدون و در قالب راهکارهای ارایه شده شاهد هستند. این روند سبب می‌شود ارتباط ارگانیکی بین عرصه عمومی و عرصه سیاست ایجاد شود و مردم حس رضایتمندی داشته باشند و اگر تصمیم دارند حرکت و گامی داشته باشند، دیگر برمبنای اجبار و مقتضیات نیست.
متاسفانه در برخی جوامع این حلقه میانی یعنی سیاستگذاران وجود ندارد و اساسا سیاستمداران سعی دارند خلق ایده و خلق ایده و راهکار کنند و آن را درنهایت به جامعه تزریق کنند. شاید به همین دلیل است که یک حالت همدلی و همراهی بین اقشار مختلف مردم و سیاستمداران وجود ندارد. برخی از این حالت به‌عنوان شکاف بین دولت و ملت صحبت می‌کنند که به انحای مختلف باید پر شود اما به دلیل نبود عرصه سیاستگذاری امکان‌پذیر نیست. اگر این مسأله را به‌عنوان چارچوب نظری در نظر بگیریم و تاملی بر برنامه ششم توسعه داشته باشیم به‌عنوان مثال در مورد توانمندسازی خانواده می‌توانیم بگوییم این سیاست‌ها اگر بتوانند در این چارچوب شکل بگیرند می‌تواند به توانمندسازی جامعه و توانمندسازی نهادهای اجتماعی و افراد کمک کند. اگر این نگاه وجود نداشته باشد خود این سیاستگذاری‌ها می‌تواند به‌گونه‌ای تولید تنش کند و نقدهایی را در پی داشته باشد، البته نقدهایی که به‌جای این‌که سازنده باشند حالت تخریبی بیابند. اما باید گفت اساس آن یعنی ایده‌پروری که در برنامه ششم وجود دارد و ما نسبت به مسائل و معضلات اجتماعی راهکار داشته باشیم و روی آن تفکر کنیم فی‌النفسه خوب و سازنده است.
ما در این مسأله فقدان سیاستگذاری را شاهدیم، چون سیاستگذاری نسبت به تغییر و تحولات اجتماعی حساسیت دارد. به‌عنوان مثال ما می‌گوییم برای استخدام تاهل مزیت محسوب می‌شود یا مزایایی را برای فرزندآوری در نظر می‌گیریم در نگاه کلان درست است که می‌گوییم اگر جامعه‌ای نتواند نسل‌های خود را تولید کند دچار مشکلات و بحران می‌شود اما باید این مورد را نیز در نظر بگیریم جامعه‌ای که در اشتغالزایی ضعف‌هایی دارد و همین ضعف سبب پایین آمدن آمار ازدواج می‌شود، جامعه‌ای که در زمینه مسکن سیاستگذاری ندارد، آیا این سیاست‌ها و مزیت‌ها می‌توانند این مشکلات را به صورت ریشه‌ای حل کنند و در تحکیم خانواده نقشی پررنگ ایفا کنند؟ ما درحال حاضر ١١میلیون جوان داریم که بین ٢٢  تا ٣٧ یا ٣٨‌سال قرار دارند که ازدواج نکرده‌اند آیا این دست از سیاست‌ها حذف این بخش از جامعه نیست؟
درواقع باید به این حساسیت‌ها نگاه ویژه داشته باشیم. در سیاستگذاری‌ها نباید ایده‌آل‌ها را دید. ایده‌آل‌ها باید یک نیم‌نگاهی به واقعیت‌های اجتماعی داشته باشد. چه کسی می‌تواند این واقعیت‌ها را به سیاستمداران تزریق کند؟ جامعه‌شناسان، اصحاب رسانه، انجمن‌های مختلف علمی هستند. اساسا در نوشتن برنامه ششم توسعه چقدر از توانایی و ظرفیت‌های جامعه‌شناسان در حوزه کار، خانواده، اجتماع، جمعیت‌شناسی و …. بهره برده شده است؟ برنامه توسعه طیف وسیعی از مسائل اجتماعی را دربرمی‌گیرد. توسعه یک‌ مفهوم تک‌بعدی نیست که تنها راه‌های‌مان را گسترش بدهیم، توسعه یک مفهوم کمی ‌و کیفی و چندضلعی است که اساسا تمام ظرفیت‌های جامعه ایران معاصر را برای تغییر و تحولاتی که در آینده هم در سطح ملی و هم در سطح منطقه‌ای و هم در یک سطح بین‌المللی رصد و هم تئوریزه کند و بگوید جامعه‌ای که درحال حاضر در این شرایط قرار دارد ۵ یا ١٠‌سال دیگر باید در چه جایگاهی ایستاده باشد، البته همه اینها باید با بهره بردن از توانایی جامعه‌شناسان صورت بگیرد.

 

 

نظرات

تیتردو

حمید موذنی
گفت و گو از: سودابه زیارتی مردم بوشهر، مردمی مظلوم و آرام هستند. به‌نظر شما آیا این یک ویژگی مثبت و افتخارآمیز برای بوشهری‌هاست؟ این خصوصیت تا چه اندازه باعث آسیب این مردم شده؟ شما فکر نمی‌کنید این مظلومیت تا حد زیادی مردم را از همدلیِ عملی نسبت به یکدیگر دور کرده است؟(باتوجه به این‌که […]
آرشیو

مقالات

حمید موذنی
شجریران
غزال ساکی
روزنامه‌نگار حوزه‌ی جامعه و زنان
محمود بدیه
کلیسای گریگوری
حمید موذنی
توسعه بدون مطبوعات آزاد رخ نمی‌دهد
اسلاوی ژیژک
به برهوتِ ویروسی (وایرال) خوش آمدید
محمد غمخوار
رفتار دوگانه کرونا در بوشهر
علی شیخ زاده
استندآپ کمدی و طنز در دنیای مدرن
احمدزیدآبادی
مجلس یازدهم؛ پدیده‌ای نوظهور؟
پدرام باقری
دو نکته درباره قتل رومینا
راضیه اشعثی
ما بر مخروبه ای از بنیان های زیستی نشسته ایم!!!
ایرن واعظ‌زاده
کامو و مفهوم عدالت
مبین کرباسی
هزارمیلیارد تومان کجاست؟
یاشار تاج‌محمدی
در سوگِ خویش‌کاران (تاملاتی در پروژه‌یِ فکریِ شاهرخِ مسکوب)
هانا موسوی
“جهان مد و کالا شدگی زنان “
مرتضی رضایی
به وقت تتلو… به وقت شجریان… به وقت گوگوش
اسلاوی ژیژک
پاندمیک؛ کرونا جهان را تکان می‌دهد
غزال ساکی
نقد فمینیستی شاهنامه
سید مسعود حسینی
نگاهی به “بیمار در بیمارستان”
آلن بدیو
در مورد وضعیتِ اپیدمی
اسلاوی ژیژک
ما گونه‌ای هستیم که به حساب نمی‌آید
نعمت الله فاضلی
به خانه برمی‌گردیم اما به کدام خانه؟
جواد کاشی
مرگ دورِهَم عروسی است
حمید موذنی
جهان و کرونا: امروز و فردا
روزبه آقاجری
میراث زنده یک مبارز سوسیالیست
امیر ارسلان ادیب
چه‌کسی در خانه نمی‌ماند؟
امین بزرگیان
بوردیو و خرید در مواقع اضطراری
مهسا اسدالله‌نژاد
نیروی چشم‌های خیره مردم
پدرام باقری
ما در وضعیتِ بی‌دولتی قرار گرفته‌ایم
امیر ادیب
دختران خیابان انقلاب و رهاسازی نیروی «امتناع»
جان ام بری
چگونه آنفلوآنزای دهشتناکِ ۱۹۱۸ در سراسر آمریکا شیوع یافت؟
پدرام باقری
دو نکته درباره پرسش و پاسخ در سنای آمریکا
سید مسعود حسینی
کورونا و کورا – مرگ و پروا
مهسا اسدالله‌نژاد
کرونا و دو مسئله‌ی «غیرطبیعیِ» آن
امیر ارسلان ادیب
آپارتاید کارگری
مصطفی مهرآیین
نابود کردن فرآیندها،نابود کردن زندگی و تولید خشونت
نوید کلهرودی
شرحی بر کتاب اندیشیدن و ملاحظات اخلاقی از هانا آرنت
سعید ربیعی
انقلاب لهستان: لخ‌والسا و اتحادیه‌ی کارگری
حمید موذنی
عشق در سالهای وبا
حمید موذنی
درس های سریال تاج و تخت
سعید ربیعی
فساد سیاسی، جزئی یا نظام‌مند؟
آرشیو