ads1
ads3
تغییر رنگ سایت

شبکه های اجتماعی جامعه

آرشیو
آرشیو
آرشیو
Print This Post

نگاه کلیشه ای به زنان و مردان

واعظی: نگاه کلیشه ای به زنان و مردان بوضوح قابل رویت است. نقشهای خاصی همچون مبارز که در بیشتر مواقع به مردان نسبت داده می شود، و زنانی که پشت جبهه ها نقشهای آشپز، خیاط، رخشتشو و … می گیرند؛ علاوه بر اینکه از دیدگاه سنتی جنسیتی خاص آن دوران روایت می کند زنان پزشک، عکاس، مبارز و … را کمرنگ نگاشته است.

با گذشت سالها از اتمام جنگ تحمیلی عراق، تبلیغات و اطلاع رسانی جنگ، شرایط و پیامدهای آن در قالب اسامی عملیات های مختلف،وضعیت حمله های مختلف، اطلاعات مکانی و زمانی، تعداد شهدا و رنجی که بر مبارزین گذشت و… ادامه دارد. مردمی که شهرهای خود را رها کردند و گاه خود مستقیما درگیر دفاع یا مبارزه شدند. جنگ برای مردم بی دفاعی که از دید افراد بسیاری به پیروزی نبرد پایان یافت؛ گرچه نمی توان دردهای جانبازان خط مبارزه یا رنج فقدان عزیزی را بر بازماندگان نادیده گرفت وتنها بخشی از آن به تصویر کشیده می شود. اما با نگاهی دقیق تر به این آثار، کمبود تصاویر حضور فعال زنان در مبارزات، یا انحصار نقشهای خاص به زنان نمایان می گردد.

از یکطرف آثار رسانه ای با کاربرد مکرر واژگان خاصی از قبیل مردان شجاع، مردان دلیر، مردان مبارز، مردان غیور و… همراه می باشد و از طرفی دیگر تصاویرو توصیف هایی از زنان که آنها را همسرانی مهربان، همسرانی دلسوز، مادرانی فداکار، زنانی هنرمند و … نشان می دهند؛ نشان از حاکمیت زبان و گفتمان جنسیتی دارد. در تصاویری که با کاربرد این واژگان همراه می شوند زنان به افراد نامناسبی برای حضور در خط مقدم جنگ مبدل می شوند، اما در کنار آن تناقضی برجسته می شود، که این زنان همان نقشها و مسئولیتهایی را در خانه در کنار نقشهای خود بعهده می گیرند که در دیدگاه سنتی تنها به مردان نسبت داده می شود.

نگاه کلیشه ای به زنان و مردان بوضوح قابل رویت است. نقشهای خاصی همچون مبارز که در بیشتر مواقع به مردان نسبت داده می شود، و زنانی که پشت جبهه ها نقشهای آشپز، خیاط، رخشتشو و … می گیرند؛ علاوه بر اینکه از دیدگاه سنتی جنسیتی خاص آن دوران روایت می کند زنان پزشک، عکاس، مبارز و … را کمرنگ نگاشته است. تصاویر جنگی و تبلیغات به خوبی توانسته اند درد و آسیبهای مستقیم ناشی از جنگ را بر مردان به تصویر بکشند، اما در توصیف و روایت دردها و آسیبهای زنان حق آنان را بخوبی ادا نکرده اند. رسانه ها بخوبی وجود و عمق درد زنانی که شیمیایی یا جانباز هستند یا همراهی در درد عزیزان، یا غم نبود عزیزانشان را به تصویر نکشیده اند.

این گفتمان جنسیتی نگاه جنسیتی را تزریق و بهره وری می نماید. تکرار این گفتمان، ذهنیت و گفتمان افراد و حتی خود زنان را نیز تحت تاثیر ناخودآگاهی قرار می دهد که حامل این دیدگاه جنسیتی است و ممکنست هر فرد کنش و گفتمانی را در پیش گیرد که با خواست و باور خود هم در تضاد باشد و هم راستا با این القا.

در روایت حمله هایی که به شهرها و علی الخصوص شهرهای مرزی شده است نمی توان تفکیک جنسیتی یا سنی خاصی قائل شد و شامل حال همه افراد ساکن آن منطقه می شود. انسانهایی که در این حملات علاوه بر از دست دادن سرمایه های مادی زندگی خود، سلامت خود و عزیرانشان از دست می رود. بهره از وجود و به تلاش برای به تصویر کشیدن زندگی این افراد و علی الخصوص زنان، امکان قضاوت و سنجشی بر پایه انسانیت را فراهم می سازد و نه بر پایه تفکیک جنسیتی. در مستند «سپیده دمی که بوی لیمو می داد» کارگردان فیلم خانم آزاده بیزار گیتی، با نگاه ویژه به زنان و دغدغه جنگ، تلاش می کند حقیقت زندگی زنان منطقه سردشت را بخوبی و فراتر از یک سوژه معمولی منتقل نماید.

با نگاهی به تحلیل های وارد بر فیلم و با نگاهی ویژه به تحلیل آقای فکوهی ، میتوان دید در این مستند از ابزارهای مادی فرهنگ برای به تصویر کشیدن بخش غیرمادی فرهنگ بخوبی بهره گرفته شده است، چون توانسته است علاوه بر نشان دادن وجود خود درد عمق آنرا نیز بخوبی نشان دهد. لبخندهای دردناک زنانی که با وجود درد و بیماری برای امرار معاش و رفع نیازهای اولیه خود بر لب دارند حامل خوبی برای پیام عمق دردهای آنانست.

مستند ساز بخوبی توانسته است با استفاده از امکان دو حس شنیداری و تصویری که فناوری به او داده است، در ذهن مخاطب چنان فرافکنی ایجاد نماید که ذهن مخاطب را از طریق ناخودآگاه به تجارب گذشته او وصل کند تا بتواند درک کاملی از وضعیت فعلی او داشته باشد و تصویری از آینده به او بدهد. مادری که صحنه خودکشی و اعدام دخترش را به تصویر می کشد در عین احساس تاسف او، درک سختی تحمل درد برای دخترش را می توان حس کرد. با دیدن این صحنه تصور پذیرش شدت درد تا جایی که فرد خودش را با یک دستمال کوتاه از سقفی کوتاه آویزان کند عمیق و باورپزیر می شود.

در برخی صحنه های فیلم با آنکه زنان سوژه فیلم با گویش محلی صحبت می کنند و هیچ ترجمه ای صورت نگرفته است، اما مخاطب درک به نسبت کاملی از آن دارد و بدنبال ترجمه ای نیست. این نشان می دهد کارگردان فیلم تنها بدنبال انتقال پیامها از طریق زبان مکتوب یا ملفوظ نبوده است و توانسته به خوبی از زبانهای تاثیرگذارتری از جمله زبان بدن بهره ببرد تا از این طریق درک و اندیشه عمیقتری را به مخاطب برساند. این سبک باعث می شود فرد هم بخوبی درگیر فیلم شده و احساس خستکی نکند.

خانم آزاده بیزار گیتی با وجود سختیهای خاصی که در این مسیر داشته است، از جمله شرایط خاص منطقه مرزی، و همچنین عقاید خاص مردم آن منطقه، تواتسنه است تعادل خوبی بین اهداف و برنامه های خودش با احترام به عقاید آنها ایجاد کند. ایشان بخوبی توانسته اند رنج ناتمام زنان سردشت را پس از جنگ با موضع انسانیت و صلح بتصویر بکشند و پیام آنها را انتقال دهند و اثری متفاوت با دیدگاه انسانی و اجتماعی را ارائه دهند.

نظرات

تیتردو

در میان گذر این روزهای کرونایی که همه جا صحبت از تب و تردد و سرفه و بیماری و قرنطینه است نشستن پای صحبت آدم هایی که دنیا رو جور دیگری می بینند حال دیگری دارد. آنها که گذشته اند از ناامیدی و ترس و رکود و سکوت و به نقطه زیبای آگاهی و بینش […]
آرشیو

مقالات

روزبه آقاجری
میراث زنده یک مبارز سوسیالیست
مهسا اسدالله‌نژاد
نیروی چشم‌های خیره مردم
امیر ادیب
دختران خیابان انقلاب و رهاسازی نیروی «امتناع»
جان ام بری
چگونه آنفلوآنزای دهشتناکِ ۱۹۱۸ در سراسر آمریکا شیوع یافت؟
سید مسعود حسینی
کورونا و کورا – مرگ و پروا
مهسا اسدالله‌نژاد
کرونا و دو مسئله‌ی «غیرطبیعیِ» آن
امیر ارسلان ادیب
آپارتاید کارگری
مصطفی مهرآیین
نابود کردن فرآیندها،نابود کردن زندگی و تولید خشونت
نوید کلهرودی
شرحی بر کتاب اندیشیدن و ملاحظات اخلاقی از هانا آرنت
سعید ربیعی
انقلاب لهستان: لخ‌والسا و اتحادیه‌ی کارگری
حمید موذنی
عشق در سالهای وبا
حمید موذنی
درس های سریال تاج و تخت
سعید ربیعی
فساد سیاسی، جزئی یا نظام‌مند؟
حامد داراب
چرا داریوش آشوری روشنفکر است؟
محمدمهدی اردبیلی
غذا و وسوسه‌های شیطان
اسلاوی ژیژک
وقتی گزینه‌هایِ پیش‌ِ رو یکی از یکی بدترند
میشل فوکو
قدرتِ مقاومت‌کردن
حسام سلامت
در نقد اسطوره‌ی مردمِ همیشه خوب
حسین باقری
«فرو رفتنِ کلمه در فعلنِ پهلوها»
فرشاد پارسیان
حقوق و اخلاق در آرا بنتام
امیر محقق
۷ کتاب با موضوع «شهر» که باید بخوانیم
سعید ربیعی
فساد سیاسی، جزئی یا نظام‌مند؟
ساره واعظی لقب
«آبی یا صورتی»؟
آتنا مرکزی
نقش زنان در افزایش سرمایه های اجتماعی
آتنا مرکزی
خشونت علیه زنان: خشونت علیه جامعه
ملوین کانر
فرهنگ جوانان امروز ستایندۀ مرگ است
سمیرا بهزادی
فتوت ایرانی در دوره ایلخانی
محسن رنانی
فردا اول خلقت است
حمیدموذنی
یازدهم سپتامبر مبدا جهان جدید
ناصر فکوهی ۶۶
پیکان: ظهور و سقوط یک «افتخار ملی»
آتنا مرکزی
تبعیض جنسیتی در کابینه دوازدهم
مهدی یسری
مفهوم برنامه ریزی فرهنگی
ستاره تناور
مدنیت،شهروندی و کنش های معطوف به اخلاق
محمد رضا فولادی
چرخه حیات تروریسم جهادی در خاورمیانه
کیتی رویف
نویسندگان بزرگ چطور با مرگ زندگی کردند؟
محسن رنانی
جوانه‌های بلوغ در شمالِ جنوب
محمد فاضلی
کلنگ‌ها را غلاف کنید
نسرین ریاحی
مرزها در گام معلق لک لک ها
علی آتشی
جایی میان رمانس و خشونت
درک تامپسون
خودتان باشید
آرشیو