ads1
ads3
تغییر رنگ سایت

شبکه های اجتماعی جامعه

آرشیو
آرشیو
آرشیو
Print This Post

نگاه کلیشه ای به زنان و مردان

واعظی: نگاه کلیشه ای به زنان و مردان بوضوح قابل رویت است. نقشهای خاصی همچون مبارز که در بیشتر مواقع به مردان نسبت داده می شود، و زنانی که پشت جبهه ها نقشهای آشپز، خیاط، رخشتشو و … می گیرند؛ علاوه بر اینکه از دیدگاه سنتی جنسیتی خاص آن دوران روایت می کند زنان پزشک، عکاس، مبارز و … را کمرنگ نگاشته است.

با گذشت سالها از اتمام جنگ تحمیلی عراق، تبلیغات و اطلاع رسانی جنگ، شرایط و پیامدهای آن در قالب اسامی عملیات های مختلف،وضعیت حمله های مختلف، اطلاعات مکانی و زمانی، تعداد شهدا و رنجی که بر مبارزین گذشت و… ادامه دارد. مردمی که شهرهای خود را رها کردند و گاه خود مستقیما درگیر دفاع یا مبارزه شدند. جنگ برای مردم بی دفاعی که از دید افراد بسیاری به پیروزی نبرد پایان یافت؛ گرچه نمی توان دردهای جانبازان خط مبارزه یا رنج فقدان عزیزی را بر بازماندگان نادیده گرفت وتنها بخشی از آن به تصویر کشیده می شود. اما با نگاهی دقیق تر به این آثار، کمبود تصاویر حضور فعال زنان در مبارزات، یا انحصار نقشهای خاص به زنان نمایان می گردد.

از یکطرف آثار رسانه ای با کاربرد مکرر واژگان خاصی از قبیل مردان شجاع، مردان دلیر، مردان مبارز، مردان غیور و… همراه می باشد و از طرفی دیگر تصاویرو توصیف هایی از زنان که آنها را همسرانی مهربان، همسرانی دلسوز، مادرانی فداکار، زنانی هنرمند و … نشان می دهند؛ نشان از حاکمیت زبان و گفتمان جنسیتی دارد. در تصاویری که با کاربرد این واژگان همراه می شوند زنان به افراد نامناسبی برای حضور در خط مقدم جنگ مبدل می شوند، اما در کنار آن تناقضی برجسته می شود، که این زنان همان نقشها و مسئولیتهایی را در خانه در کنار نقشهای خود بعهده می گیرند که در دیدگاه سنتی تنها به مردان نسبت داده می شود.

نگاه کلیشه ای به زنان و مردان بوضوح قابل رویت است. نقشهای خاصی همچون مبارز که در بیشتر مواقع به مردان نسبت داده می شود، و زنانی که پشت جبهه ها نقشهای آشپز، خیاط، رخشتشو و … می گیرند؛ علاوه بر اینکه از دیدگاه سنتی جنسیتی خاص آن دوران روایت می کند زنان پزشک، عکاس، مبارز و … را کمرنگ نگاشته است. تصاویر جنگی و تبلیغات به خوبی توانسته اند درد و آسیبهای مستقیم ناشی از جنگ را بر مردان به تصویر بکشند، اما در توصیف و روایت دردها و آسیبهای زنان حق آنان را بخوبی ادا نکرده اند. رسانه ها بخوبی وجود و عمق درد زنانی که شیمیایی یا جانباز هستند یا همراهی در درد عزیزان، یا غم نبود عزیزانشان را به تصویر نکشیده اند.

این گفتمان جنسیتی نگاه جنسیتی را تزریق و بهره وری می نماید. تکرار این گفتمان، ذهنیت و گفتمان افراد و حتی خود زنان را نیز تحت تاثیر ناخودآگاهی قرار می دهد که حامل این دیدگاه جنسیتی است و ممکنست هر فرد کنش و گفتمانی را در پیش گیرد که با خواست و باور خود هم در تضاد باشد و هم راستا با این القا.

در روایت حمله هایی که به شهرها و علی الخصوص شهرهای مرزی شده است نمی توان تفکیک جنسیتی یا سنی خاصی قائل شد و شامل حال همه افراد ساکن آن منطقه می شود. انسانهایی که در این حملات علاوه بر از دست دادن سرمایه های مادی زندگی خود، سلامت خود و عزیرانشان از دست می رود. بهره از وجود و به تلاش برای به تصویر کشیدن زندگی این افراد و علی الخصوص زنان، امکان قضاوت و سنجشی بر پایه انسانیت را فراهم می سازد و نه بر پایه تفکیک جنسیتی. در مستند «سپیده دمی که بوی لیمو می داد» کارگردان فیلم خانم آزاده بیزار گیتی، با نگاه ویژه به زنان و دغدغه جنگ، تلاش می کند حقیقت زندگی زنان منطقه سردشت را بخوبی و فراتر از یک سوژه معمولی منتقل نماید.

با نگاهی به تحلیل های وارد بر فیلم و با نگاهی ویژه به تحلیل آقای فکوهی ، میتوان دید در این مستند از ابزارهای مادی فرهنگ برای به تصویر کشیدن بخش غیرمادی فرهنگ بخوبی بهره گرفته شده است، چون توانسته است علاوه بر نشان دادن وجود خود درد عمق آنرا نیز بخوبی نشان دهد. لبخندهای دردناک زنانی که با وجود درد و بیماری برای امرار معاش و رفع نیازهای اولیه خود بر لب دارند حامل خوبی برای پیام عمق دردهای آنانست.

مستند ساز بخوبی توانسته است با استفاده از امکان دو حس شنیداری و تصویری که فناوری به او داده است، در ذهن مخاطب چنان فرافکنی ایجاد نماید که ذهن مخاطب را از طریق ناخودآگاه به تجارب گذشته او وصل کند تا بتواند درک کاملی از وضعیت فعلی او داشته باشد و تصویری از آینده به او بدهد. مادری که صحنه خودکشی و اعدام دخترش را به تصویر می کشد در عین احساس تاسف او، درک سختی تحمل درد برای دخترش را می توان حس کرد. با دیدن این صحنه تصور پذیرش شدت درد تا جایی که فرد خودش را با یک دستمال کوتاه از سقفی کوتاه آویزان کند عمیق و باورپزیر می شود.

در برخی صحنه های فیلم با آنکه زنان سوژه فیلم با گویش محلی صحبت می کنند و هیچ ترجمه ای صورت نگرفته است، اما مخاطب درک به نسبت کاملی از آن دارد و بدنبال ترجمه ای نیست. این نشان می دهد کارگردان فیلم تنها بدنبال انتقال پیامها از طریق زبان مکتوب یا ملفوظ نبوده است و توانسته به خوبی از زبانهای تاثیرگذارتری از جمله زبان بدن بهره ببرد تا از این طریق درک و اندیشه عمیقتری را به مخاطب برساند. این سبک باعث می شود فرد هم بخوبی درگیر فیلم شده و احساس خستکی نکند.

خانم آزاده بیزار گیتی با وجود سختیهای خاصی که در این مسیر داشته است، از جمله شرایط خاص منطقه مرزی، و همچنین عقاید خاص مردم آن منطقه، تواتسنه است تعادل خوبی بین اهداف و برنامه های خودش با احترام به عقاید آنها ایجاد کند. ایشان بخوبی توانسته اند رنج ناتمام زنان سردشت را پس از جنگ با موضع انسانیت و صلح بتصویر بکشند و پیام آنها را انتقال دهند و اثری متفاوت با دیدگاه انسانی و اجتماعی را ارائه دهند.

نظرات

تیتردو

حمید موذنی
گفت و گو از: سودابه زیارتی مردم بوشهر، مردمی مظلوم و آرام هستند. به‌نظر شما آیا این یک ویژگی مثبت و افتخارآمیز برای بوشهری‌هاست؟ این خصوصیت تا چه اندازه باعث آسیب این مردم شده؟ شما فکر نمی‌کنید این مظلومیت تا حد زیادی مردم را از همدلیِ عملی نسبت به یکدیگر دور کرده است؟(باتوجه به این‌که […]
آرشیو

مقالات

محمود بدیه
کلیسای گریگوری
حمید موذنی
توسعه بدون مطبوعات آزاد رخ نمی‌دهد
اسلاوی ژیژک
به برهوتِ ویروسی (وایرال) خوش آمدید
محمد غمخوار
رفتار دوگانه کرونا در بوشهر
علی شیخ زاده
استندآپ کمدی و طنز در دنیای مدرن
احمدزیدآبادی
مجلس یازدهم؛ پدیده‌ای نوظهور؟
پدرام باقری
دو نکته درباره قتل رومینا
راضیه اشعثی
ما بر مخروبه ای از بنیان های زیستی نشسته ایم!!!
ایرن واعظ‌زاده
کامو و مفهوم عدالت
مبین کرباسی
هزارمیلیارد تومان کجاست؟
یاشار تاج‌محمدی
در سوگِ خویش‌کاران (تاملاتی در پروژه‌یِ فکریِ شاهرخِ مسکوب)
هانا موسوی
“جهان مد و کالا شدگی زنان “
مرتضی رضایی
به وقت تتلو… به وقت شجریان… به وقت گوگوش
اسلاوی ژیژک
پاندمیک؛ کرونا جهان را تکان می‌دهد
غزال ساکی
نقد فمینیستی شاهنامه
سید مسعود حسینی
نگاهی به “بیمار در بیمارستان”
آلن بدیو
در مورد وضعیتِ اپیدمی
اسلاوی ژیژک
ما گونه‌ای هستیم که به حساب نمی‌آید
نعمت الله فاضلی
به خانه برمی‌گردیم اما به کدام خانه؟
جواد کاشی
مرگ دورِهَم عروسی است
حمید موذنی
جهان و کرونا: امروز و فردا
روزبه آقاجری
میراث زنده یک مبارز سوسیالیست
امیر ارسلان ادیب
چه‌کسی در خانه نمی‌ماند؟
امین بزرگیان
بوردیو و خرید در مواقع اضطراری
مهسا اسدالله‌نژاد
نیروی چشم‌های خیره مردم
پدرام باقری
ما در وضعیتِ بی‌دولتی قرار گرفته‌ایم
امیر ادیب
دختران خیابان انقلاب و رهاسازی نیروی «امتناع»
جان ام بری
چگونه آنفلوآنزای دهشتناکِ ۱۹۱۸ در سراسر آمریکا شیوع یافت؟
پدرام باقری
دو نکته درباره پرسش و پاسخ در سنای آمریکا
سید مسعود حسینی
کورونا و کورا – مرگ و پروا
مهسا اسدالله‌نژاد
کرونا و دو مسئله‌ی «غیرطبیعیِ» آن
امیر ارسلان ادیب
آپارتاید کارگری
مصطفی مهرآیین
نابود کردن فرآیندها،نابود کردن زندگی و تولید خشونت
نوید کلهرودی
شرحی بر کتاب اندیشیدن و ملاحظات اخلاقی از هانا آرنت
سعید ربیعی
انقلاب لهستان: لخ‌والسا و اتحادیه‌ی کارگری
حمید موذنی
عشق در سالهای وبا
حمید موذنی
درس های سریال تاج و تخت
سعید ربیعی
فساد سیاسی، جزئی یا نظام‌مند؟
حامد داراب
چرا داریوش آشوری روشنفکر است؟
محمدمهدی اردبیلی
غذا و وسوسه‌های شیطان
آرشیو