ads1
ads3
تغییر رنگ سایت

شبکه های اجتماعی جامعه

آرشیو
آرشیو
آرشیو
Print This Post

مهتا بذرافکن
خشونت علیه زنان در محیط کار

اشکال پنهان خشونت عاطفی علیه زنان در محیط کار

مهتا بذرافکن

دانشجوی دکتری تغییرات اجتماعی دانشگاه شیراز

 

این‌که انسان در حیاتش همواره در گیرودار رویایی با خشونت و امر خشن بوده چیزی‌ست که شکی در آن نیست، اما در طول تاریخ زندگی اجتماعی اعمال خشونت در هر زمان و مکان بر زنان بیش از مردان بوده است. یکی از مهم‌ترین زمینه‌های خشونت ساز برای زنان محیط کار می‌باشد. تحقیقات نشان می‌دهد که زنان بیش از مردان تحت تاثیر فشارهایی هستند که بر روابط انسانی در محیطهای کاری اعمال می‌شود و این فشارها کم‌کم در تعاملات اجتماعی خود را نشان داده و در ‌‌نهایت در کل جامعه تاثیر خواهند گذاشت. در همه انواع نظام‌ها از سرمایه داری گرفته تا سوسیالیسم این زنان هستند که زیر بار خشونتهای فیزیکی و عاطفی و ایدئولوژیک له می‌شوند. یکی از این موارد مهم کار عاطفی است. کار عاطفی کوششی که در آن فرد باید کاری انجام دهد که با عاطفه‌اش درگیر شود و از عاطفه‌اش برای پیشبرد کار استفاده شود مثلا در برخورد با مراجعه کنندگان حرکات و رفتارهایی که بار عاطفی مثلا جدی بودن بیش از حد و  یا لوند بودن غیر عادی از خود بروز دهد و این کار جزئی از شغل او برای گرفتن دستمزد باشد. کار عاطفی خشونتی پنهان در خویش دارد. زنان یکی از اصلی ترین قربانیان کار عاطفی هستتند. آن‌ها علاوه بر این قربانی آزارهای جنسی فیزیکی، کلامی اند، قربانی نوعی خشونت عاطفی هستند که کارفرمایان- چه دولتی و چه خصوصی  از آنها می خواهند. البته به غیر از این،  تفاوت در نحوه پرداخت حقوق و دستمزد، تبعیض در   ارتقای شغلی با وجود لیاقت، عدم دستیابی به مشاغل مورد علاقه به دلیل زن بودن، نادیده گرفته شدن و در معرض فشارهای ایدئولوژیک قرار گرفتن از جمله خشونتهایی است که زنان در محیط کار با آن مواجه هستند. چه بسیارند زنانی که می‌دانند لیاقت ارتقاء شغلی دارند ولی هموراه پشت درهای بسته می‌مانند ابتدا تلاش نا‌امیدانه‌ای آغاز می‌کنند اما سر انجام سرخورده شده و با شرایط کنار می‌آیند.  از دید جامعه‌شناسان، آزار جنسی در محیط کار در اغلب موارد معمول است. برپایه گزارش‌های شخصی در انگلیس برآورد شده که از هر ده زن، هفت زن در دوره  زندگی شغلی خود به مدتی طولانی دچار آزار جنسی قرار گرفته‌اند. اما این درباره خشونتهای سیستماتیک اعمال شده در فیش های حقوقی  و قوانین ارتقای شغلی و .. تحقیق مشخصی صورت نگرفته است. این که زنی به خاطر کارش ناچار به استفاده از پوششی خاص علی رغم میل باطنی‌اش باشد در حالی همتایان مرد چنین الزام و اجباری نداشته باشند خود مصداق کارعاطفی است. رد و بدل کردن جوکهای جنسیتی در محل کار بوسیله همکاران مرد، حرکات و گفتار و رفتار‌هایی که توسط مردان در محیط کاری دیده می‌شود نیز از مصادیق خشونتهای محیطهای کاری است. همه زنان تجربه‌های پنهان از این دست در محیط‌های کاریشان دارند که به علتهای مختلفی مانند ترس از برچسب خوردن، ترس از از دست دادن کار، ترس از قوانین دست و پا گیر و از همه مهم‌تر متهم شدن و مقصر شناخته شدن و مورد قضاوت قرار گرفتن، هرگز در جایی مطرح نمی‌کنند. البته این نوع خشونت تنها  خشونت عاطفی نیست که آن‌ها مجبور به تحمل آن هستند. زنان در محیط‌های کاری علاوه بر دست و پنجه نرم کردن با این نوع خشونتهای پنهان باید با تبعیض و بی‌عدالتی در پرداخت دستمزد یا ارتقای جایگاه شغلی، نیز دست و پنجه نرم کرده و هزینه‌های عاطفی زیادی برای آن پرداخت ‌کنند. در پژوهش کار عاطفی زنان که توسط نگارنده انجام شده، بسیاری از زنانی که با آن‌ها مصاحبه شد خود را محق پستهای اجرایی مدیریتی می‌دانستند که علی رغم داشتن شرایط و تحصیلات و امتیازهای خاص اما از آن محروم شده و همکاران مرد که امتیازات آن‌ها به مراتب پایین‌تر بود انتخاب شده بودند در همین پژوهش مشخص شد که مردان در پذیرفتن زنان به عنوان مدیر بالا دستیشان تردید داشته و آن را نوعی تحقیر برای خودشان می‌دانند اغلب مردان در مصاحبه‌های خویش از اینکه مدیرشان زن باشد احساس خوبی نداشته و برخی از آنان حاضر به کارشکنی برای بد جلوه دادن عملکرد مدیران زن هم بودند!!. پرداخت دستمزد و ارتقا شغلی زنان هم مانند دیگر مسائل تحت تاثیر سنت و ایدئولوژی است و خود از ابزار اعمال خشونت در محیطهای کاری زنان به شمار می‌رود. در جوامع سنتی در شرق چه در کشورهای جهان سوم و حتی در کشورهایی نظیر ژاپن فرصت‌های شغلی برای زنان بسیار کمتر از مردان است. بسیاری از زنان هرچند هم که شایسته باشند جنس فرو دست‌تر نسبت به مردان نگریسته می‌شوند. زنان به علت زن بودنشان بار‌ها و بار‌ها مورد تحقیر آن هم از سوی نهادهای رسمی و به صورت علنی قرار گرفته‌اند! مثلا در مورد اخیر در ایران مطرح کردن خصوص ممنوعیت استخدام دختران مجرد به عنوان عضو هیات علمی یکی از مواردی است مصداق بارز خشونت علیه زنان است که البته مغایر با حقوق شهروندی شناخته شده در کشور است اما صرف مطرح کردن آن نیز خشونت عاطفی شدیدی به دنبال دارد. نکته حائز اهمیت این است که در ایران در بسیاری از موارد زنان متولی ایجاد این خشونت‌ها و حتی پیشنهاد دهنده این گونه طرح‌ها هستند که خود نشان می‌دهد فقط مردان نیستند که این نوع خشونت‌ها را بر زنان اعمال می‌کنند!! اگرچه در اغلب کشورهای جهان خشونت وجود دارد و رنج مشترک زنان در اغلب نقاط دنیا است ولی در کشورهای سوم تحت تاثیر دو عامل ذکر شده بسیار شدید‌تر اعمال می‌گردد.

نظرات

تیتردو

گفتگو با علی برزگر، مسئول جمعیت امام علی بوشهر
نام جمعیت امام علی را همۂ ما حداقل یک بار شنیده ایم. دیدن هر روزۂ کودکان کار بر سر چهار راه ها یا در پارک ها باعث شده کمابیش با نام این تشکل مردم نهاد و فعالیت هایش آشنایی نسبی داشته باشیم. لینک کوتاه:
آرشیو

مقالات

سعید ربیعی
فساد سیاسی، جزئی یا نظام‌مند؟
حامد داراب
چرا داریوش آشوری روشنفکر است؟
محمدمهدی اردبیلی
غذا و وسوسه‌های شیطان
اسلاوی ژیژک
وقتی گزینه‌هایِ پیش‌ِ رو یکی از یکی بدترند
میشل فوکو
قدرتِ مقاومت‌کردن
حسام سلامت
در نقد اسطوره‌ی مردمِ همیشه خوب
حسین باقری
«فرو رفتنِ کلمه در فعلنِ پهلوها»
فرشاد پارسیان
حقوق و اخلاق در آرا بنتام
امیر محقق
۷ کتاب با موضوع «شهر» که باید بخوانیم
سعید ربیعی
فساد سیاسی، جزئی یا نظام‌مند؟
ساره واعظی لقب
«آبی یا صورتی»؟
آتنا مرکزی
نقش زنان در افزایش سرمایه های اجتماعی
آتنا مرکزی
خشونت علیه زنان: خشونت علیه جامعه
ملوین کانر
فرهنگ جوانان امروز ستایندۀ مرگ است
سمیرا بهزادی
فتوت ایرانی در دوره ایلخانی
محسن رنانی
فردا اول خلقت است
حمیدموذنی
یازدهم سپتامبر مبدا جهان جدید
ناصر فکوهی ۶۶
پیکان: ظهور و سقوط یک «افتخار ملی»
آتنا مرکزی
تبعیض جنسیتی در کابینه دوازدهم
مهدی یسری
مفهوم برنامه ریزی فرهنگی
ستاره تناور
مدنیت،شهروندی و کنش های معطوف به اخلاق
محمد رضا فولادی
چرخه حیات تروریسم جهادی در خاورمیانه
کیتی رویف
نویسندگان بزرگ چطور با مرگ زندگی کردند؟
محسن رنانی
جوانه‌های بلوغ در شمالِ جنوب
محمد فاضلی
کلنگ‌ها را غلاف کنید
نسرین ریاحی
مرزها در گام معلق لک لک ها
علی آتشی
جایی میان رمانس و خشونت
درک تامپسون
خودتان باشید
مهتا بذرافکن
چرا آب در ایران امنیتی شد؟
مسعود نیلی
در ضرورتِ کینه‌زدایی از سیاست
محمد فاضلی
باید خشمگین باشیم: بحران محیط زیست
تونی جات
از تاریخ چه آموخته‎ایم؟ احتمالاً هیچ
بهروز غریب‌پور
معلق در فضا
آتنا مرکزی
سهم زنان از امید
زیگمونت باومن
سلامتی و نابرابری
حمید موذنی
استاد ایرانی و آسیب شناسی چاپلوسی اجتماعی در ایران
اولریش بک و الیزابت بک‌گرنشایم
آشوب جهانی عشق
 
مصطفی ملکیان
در مصائب فقدان گفت و گو
حمید موذنی
کمدی اطلاع‌رسانی و تراژدی واقعیت خبر در ایران
مارگارت پکسن
صلح چیست؟
آرشیو