ads1
ads3
تغییر رنگ سایت

شبکه های اجتماعی جامعه

آرشیو
آرشیو
آرشیو
Print This Post

ضربه کرونا به اقتصاد ایران


مقایسه آمارهای بیکاری ناشی از کرونا در ایران و آمریکا چه چیزی درباره ساختار اشتغال در ایران به ما می‌گوید؟

بر اساس آمار رسمی پایان اردیبهشت ۸۲۳هزار نفر یعنی حدود ۳.۵ درصد از افراد شاغل ایرانی برای دریافت بیمه بیکاری اقدام کرده و ۱۰۳هزار نفر آن را دریافت کرده اند. این نسبت در ایالات متحده بیش از هفت هشت برابر، یعنی ۲۵.۸درصد است!

البته وزارت کار ایران هم بیکاری ۲۰درصد از شاغلان بر اثر شیوع کرونا را پیش‌بینی کرده است. برآورد این وزارتخانه البته نسبت به تخمین سازمان جهانی کار که نیمی از مشاغل جهان را در خطر دانسته حتی خوشبینانه هم محسوب می‌شود. ولی در صورت تحقق این برآورد، تعداد بیکاران چهار میلیون نفر بیش از تعدادی خواهد بود که تاکنون برای دریافت بیمه بیکاری اقدام کرده‌اند. به این ترتیب اثر کرونا بر بازار کار ایران فقط کمی کمتر از ایالات متحده خواهد بود و فاصله زیاد ۲۱ درصدی فعلی بین نسبت متقاضیان بیمه بیکاری در دو کشور را باید در عوامل دیگری جستجو کرد.

بازار کار ایران انعطاف کمتری از کشوری مثل آمریکا دارد. گرچه اکثر شغل‌های از دست رفته بر اثر کرونا در ایران از منعطف‌ترین – و در عین حال بزرگترین- بخش اقتصاد یعنی خدمات بوده‌اند، اما باز هم اخراج نیروی کار برای کارفرمای ایرانی تصمیمی بسیار سخت‌تر از کارفرماهای کشورهای با اقتصاد آزادتر است. بنابراین به اخراج نیروی کار در ایران بخاطر کرونا تدریجی‌تر خواهد بود.

علاوه بر این حدود ۱۵درصد از شاغلین ایران فاقد هرگونه پوشش بیمه‌ای بوده و طبعا در صورت از دست دادن شغل قادر به درخواست بیمه بیکاری نخواهند بود. این سه و نیم میلیون کارگر فاقد بیمه به دلیل اینکه از داشتن قراردادهای محکم محروم هستند، جزو اولین کاندیداهای تعدیل نیروی کار در وضعیت رکود هستند. همچنین کسر بزرگی از این کارگران در گروه مشاغل تک نفره مثل پیک موتوری، کارگر روزمزد و دستفروش هستند که در صف اول ضربه دیدن از هر موج رکود اقتصادی قرار دارند.

دلیل دیگر می‌تواند نا‌امیدی نیروی کار از یافتن شغل جدید در آینده نزدیک باشد. اکثر اقتصادهای ضربه دیده از کرونا تا بیش از شیوع بیماری یعنی در سال ۲۰۱۹ در حال رشد بوده‌اند. مثلا اقتصاد آمریکا در این سال ۲.۳درصد بزرگتر شد و بیکاری آن به ۳.۵درصد کاهش یافت. پس منطقی است که کارگران بیکار شده وضعیت کنونی را وقفه‌یی بدانند که بر اثر اجرای فرمان خانه‌نشینی در روند عادی اقتصاد ایجاد شده است. در چنین وضعیتی آنان ترجیح می‌دهند تا در همان هفته‌هایِ اول از دست دادنِ شغل اقدام به گرفتن کمک‌های بیکاری کنند. همچنان که کارفرماها هم ترجیح می‌دهند تا هرچه سریعتر بار دستمزد نیروی کار مازاد -خصوصا کمتر ماهر- را از دوش خود برداشته و بعد از بازگشایی کارگر جدید استخدام کنند. چنانچه ۷۷درصد کارگران آمریکایی که در بحران کرونا شغل خود را از دست داده‌اند معتقدند به زودی – پس از بازگشایی کسب و کارها- به سرکار باز خواهند گشت. اما محاسبه کارگران و صاحبان کار ایران متفاوت است. قانون کار ایران اخراج را به گزینه پرهزینه‌یی برای کارفرما تبدیل کرده است. در نتیجه آنان ترجیح می‌دهند حتی در صورت نداشتن امکان پرداخت دستمزدها مطالبات کارگران روی هم انباشته شود تا اینکه آنان را اخراج کنند.

از سوی دیگر، کارگران هم در استخدام باقی ماندن و حقوق نگرفتن را به از دست دادن شغل و گرفتن بیمه بیکاری (که ظاهرا در مرحله اول تنها ۶۰۰هزار تومان بوده است!) ترجیح می‌دهند. چرا که امیدی به یافتن شغل جدید بعد از اتمام دوره بین ۶ تا ۱۸ ماه بیمه بیکاری ندارد. چرا؟

نرخ رسمی بیکاری ایران در سال قبل ۱۰.۶ درصد بوده. البته برخی این نرخ را بسیار کمتر از میزان واقعی بیکاری در ایران و نتیجه کم‌شماریِ ناشی از تعریفِ حداقلی از شاغل بودن می‌دانند.

اما قطع‌نظر از اختلاف نظرها بر سر تعداد واقعی بیکاران، چشم‌انداز ایجاد فرصت‌های شغلی جدید در سال پیش رو روشن نیست. بدون در نظر گرفتن رکود ناشی از کرونا، پیش‌بینی می‌شد که اقتصاد ایران در سال ۲۰۲۰ شش درصد کوچکتر شود.

علاوه بر این خبر بدتر برای بازار کار ایران کاهش سرمایه‌گذاری و به بیان دیگر از بین رفتن شانس تولید شغل در سال جاری و سال‌های بعد از آن است. سال گذشته، برای اولین بار در تاریخ زمان ثبت حساب‌های ملی در ایران، مقدار تشکیل سرمایه از استهلاک سرمایه کمتر بود! به بیان دیگر، جمع سرمایه‌گذاری انجام شده توسط دولت، مردم و طرف‌های خارجی در اقتصاد ایران در این سال کمتر از آن بوده که حتی استهلاک سرمایه‌گذاری‌های موجود (ابنیه، کارخانجات، پالایشگاه‌ها و …) را جبران کند. در نتیجه انتظار نمی‌رفت که اقتصاد ایران بتواند – حتی به فرض نبود کرونا – مشاغل پارسال خود را حفظ کند.

منبع : پنجره

اخبار مرتبط
نظرات

تیتردو

حمید موذنی
ویروس کرونا بیش از همه‌ی اعضای بدن، به سراغ دست‌ها‌یمان رفته است. بیش از هرچیز رعایت روش‌های بهداشتی و علی‌الخصوص شستن‌دست‌ها ضرورت پیدا کرده است. حتی پیام‌های تبلیغاتی مربوط به دست هاست: «دست ها را بیست ثانیه و به صورتی دقیق بشوئید» فروید ظاهرن به دلیل انتقال ویروس از دست هااست که ترس ما بیش‌تر […]
آرشیو

مقالات

اسلاوی ژیژک
به برهوتِ ویروسی (وایرال) خوش آمدید
محمد غمخوار
رفتار دوگانه کرونا در بوشهر
علی شیخ زاده
استندآپ کمدی و طنز در دنیای مدرن
احمدزیدآبادی
مجلس یازدهم؛ پدیده‌ای نوظهور؟
پدرام باقری
دو نکته درباره قتل رومینا
راضیه اشعثی
ما بر مخروبه ای از بنیان های زیستی نشسته ایم!!!
ایرن واعظ‌زاده
کامو و مفهوم عدالت
مبین کرباسی
هزارمیلیارد تومان کجاست؟
یاشار تاج‌محمدی
در سوگِ خویش‌کاران (تاملاتی در پروژه‌یِ فکریِ شاهرخِ مسکوب)
هانا موسوی
“جهان مد و کالا شدگی زنان “
مرتضی رضایی
به وقت تتلو… به وقت شجریان… به وقت گوگوش
اسلاوی ژیژک
پاندمیک؛ کرونا جهان را تکان می‌دهد
غزال ساکی
نقد فمینیستی شاهنامه
سید مسعود حسینی
نگاهی به “بیمار در بیمارستان”
آلن بدیو
در مورد وضعیتِ اپیدمی
اسلاوی ژیژک
ما گونه‌ای هستیم که به حساب نمی‌آید
نعمت الله فاضلی
به خانه برمی‌گردیم اما به کدام خانه؟
جواد کاشی
مرگ دورِهَم عروسی است
حمید موذنی
جهان و کرونا: امروز و فردا
روزبه آقاجری
میراث زنده یک مبارز سوسیالیست
امیر ارسلان ادیب
چه‌کسی در خانه نمی‌ماند؟
امین بزرگیان
بوردیو و خرید در مواقع اضطراری
مهسا اسدالله‌نژاد
نیروی چشم‌های خیره مردم
پدرام باقری
ما در وضعیتِ بی‌دولتی قرار گرفته‌ایم
امیر ادیب
دختران خیابان انقلاب و رهاسازی نیروی «امتناع»
جان ام بری
چگونه آنفلوآنزای دهشتناکِ ۱۹۱۸ در سراسر آمریکا شیوع یافت؟
پدرام باقری
دو نکته درباره پرسش و پاسخ در سنای آمریکا
سید مسعود حسینی
کورونا و کورا – مرگ و پروا
مهسا اسدالله‌نژاد
کرونا و دو مسئله‌ی «غیرطبیعیِ» آن
امیر ارسلان ادیب
آپارتاید کارگری
مصطفی مهرآیین
نابود کردن فرآیندها،نابود کردن زندگی و تولید خشونت
نوید کلهرودی
شرحی بر کتاب اندیشیدن و ملاحظات اخلاقی از هانا آرنت
سعید ربیعی
انقلاب لهستان: لخ‌والسا و اتحادیه‌ی کارگری
حمید موذنی
عشق در سالهای وبا
حمید موذنی
درس های سریال تاج و تخت
سعید ربیعی
فساد سیاسی، جزئی یا نظام‌مند؟
حامد داراب
چرا داریوش آشوری روشنفکر است؟
محمدمهدی اردبیلی
غذا و وسوسه‌های شیطان
اسلاوی ژیژک
وقتی گزینه‌هایِ پیش‌ِ رو یکی از یکی بدترند
میشل فوکو
قدرتِ مقاومت‌کردن
آرشیو