ads1
ads3
تغییر رنگ سایت

شبکه های اجتماعی جامعه

آرشیو
آرشیو
آرشیو
Print This Post

ستاره تناور
مدنیت،شهروندی و کنش های معطوف به اخلاق

مدنیت،شهروندی و کنش های معطوف به اخلاق

ستاره تناور

جوامع بشری در مسیری که تا کنون طی کرده اند، همواره در حال تغییر و تحول بوده و هستند. دل بریدن  از سنت ها و عادات قدیم و روی آوردن به شیوه های جدید جزیی از جریان این مسیرتاریخی بوده است.

جامعه کنونی ما نیز به همین ترتیب عمل کرده است اما با شرایط خاص خود؛در حال حاضر افراد نسبت به محیط اجتماعی خود حساس تر شده اند، از عادات قدیم خود تا حدودی دست کشیده و تلاش می کنند تا روابط، تعاملات و زیرساخت های اجتماعی را بهبود بخشند.

ما در جامعه ای زیست می کنیم که آسیب های فراوانی به دوش می کشد. آسیب هایی که هر یک تهدیدی است در ساحت اجتماعی  ما. با تامل بیشتر متوجه خواهیم شد که ریشه این آسیب ها به تک تک افراد جامعه بر می گردد. هر چند افراد خود،ریشه مشکلات و معضلات کنونی را در مسائل مختلفی مانند دولت، حکومت، مسوولین و… می بینند. اما همین موارد نیز با نگاهی عمیق تر به خود ما، به عنوان افراد یک جامعه و جزیی از کل خواهد رسید. قوانین به وجود آمده در قالب قانون اساسی هر کشور، در راستای نظم دهی و انسجام یک اجتماع  موجودیت یافته تا این کل(جامعه) در مسیر خود بتواند مشکلات را رفع و به حرکت ادامه دهد.

در جامعه ای که مدیران یا مسوولان آن قوانین را کاملن اجرا نکنند یا خود را ملزم به رعایت حقوق قانونی همه افراد ندانند، پویایی و حرکت دچار اختلال می شود. قدرت و منابع و امکانات در دست عده ای محدود در گردش خواهد بود. مناسبات قانونی نیز دگرگون شده  و از ضابطه به رابطه تغییر مسیر می دهد. سیستم های اداری دچار فساد و تخلف می شوند و این چرخه معیوب همچنان ادامه می یابد. در وضعیتی این چنینی چه باید کرد؟

در این وضعیت فقط مردمان آن جامعه هستند که باید خود حرکتی در جهت رفع نواقص و برگشت به قانون انجام دهند. با مطالبه گری و بالا بردن آگاهی خود و دیگران.  اینجاست که جامعه مدنی تولد یافته و شکل می گیرد.

جامعه مدنی، جامعه ای است قانونمند و مبتنی بر قراردادهای اجتماعی، شفاف، حافظ حقوق افراد، مبتنی بر حاکمیت ملی، توزیع کننده قدرت در چهارچوب احزاب و شوراها.  در این تلقی وقتی اصطلاح جامعه مدنی به کار می رود اشاره به کل جامعه است.(۱) این معنا، جامعه مدنی را به عنوان یک آرمانشهر یا اتوپیا در نظر می گیرد و البته جامعه ما با آن فاصله ای بسیار دارد.

 

تعریف دیگر شاید به واقعیت جامعه کنونی ما نزدیکتر باشد، در این تعریف جامعه مدنی را فضای حائل میان دولت و خانواده معرفی می کند.(۲) بنابراین جامعه مدنی حوزه ای از روابط اجتماعی فارغ از دخالت مستقیم دولت و مرکب از نهادهای عمومی و گروهی است. جامعه مدنی، عرصه قدرت اجتماعی است؛ در حالی که دولت عرصه قدرت سیاسی و آمرانه است. (۳)

فعال مدنی نیز که فعالیت او بصورت داوطلبانه است، با حساسیت، پیگیر مسایلی، همچون حقوق شهروندی، بهبود ساختارها، مسائل محیط زیستی، حقوق اقلیت ها و… در  جامعه خود می شود.با این تعاریف، راه فعالین اجتماعی تا حدودی روشن می شود. فعال اجتماعی با کنش های به موقع و مداوم، در عرصه واقعی زندگی به فعالیت پرداخته و نسبت به محیط پیرامون و دیگری احساس مسوولیت می کند.

در بوشهر اندک مدتی است که واژه فعال اجتماعی بصورت گسترده مورد استفاده قرار می گیرد. گروه های مجازی متعددی بر همین پایه ساخته شده است. فعالین اجتماعی با تمرکز بر معضلات و مسایل شهری بیشتر در همین زمینه فعالیت می کنند.

همشهریان بوشهری و فعالان اجتماعی عرصه مجازی بیشتر ساعات خود را به بحث و جدل در شکبه های اجتماعی می گذرانند. بحث هایی که اغلب بی نتیجه می ماند. چرا که فضای مجازی امکانات گفت و گوی محدودی دارد و وقت افراد بیشتر صرف شرح گفته  هایشان و حل سوء تفاهم ها می کنند. اما باید متوجه باشیم که فعالیت اجتماعی با فعالیت مجازی متفاوت است.

البته بطور خاص گروهی از فعالین اجتماعی بوشهر با برگزاری جلسات هفتگی  تا حدودی این نقص را جبران کرده اند. نفس حرکت و موجودیت این گروه از فعالان اجتماعی بسیار عالی ست، بعد از سالها عدم مطالبه گری بوشهری ها حتی در ساده ترین و به حق ترین حقوق خود، تعدادی قیام کرده اند و مسئله مهم مطالبه گری و پرسش گری را به عرصه عمومی آورده اند. اکنون در این برهه زمانی نام فعال اجتماعی دیگر نا آشنا نیست.

اما نکته قابل ذکر، استفاده افراد سود جو، چه در میان مسوولین و چه در بین افراد دیگر، از نام فعال اجتماعی و هزینه کردن آن برای مقاصد فردی ست. این آسیب جدیست که فعالیت های مدنی وارد بازی های سیاسی شود، نتیجه آن این ست که؛  اعتماد عمومی نسبت به فعالیت داوطلبانه این قشر کم رنگ شده و از بین برود.

بهترین و موثرترین راه آن است که فعالین اجتماعی همت زیادی در بالا بردن دانش خود و هم زمان انتقال آن به دیگر افراد داشته باشند. همزمان با پیگیری مسائل شهری، به آموزش و برگزاری نشست های آموزشی در حوزه اخلاق و حقوق شهروندی، مهارت های زندگی و… اهتمام ورزند. آگاهی باعث تقویت دید افراد و جهان بینی آنان خواهد شد. مجهز کردن خود به اخلاق و متعهد بودن به آن از دیگر راه هایی ست که می توان با آن سدی در مقابل سود جویان ساخت تا این واژه را مصادره نکنند.

منابع:

[۱] . علیجانی، رضا، جامعه مدنی به زبان ساده، ماهنامه ایران فردا

[۲] . مک لین، ایان، فرهنگ علوم سیاسی آکسفورد، ترجمه حمید احمدی

[۳] بشیریه، حسین، عقل در سیاست: سی و پنج گفتار در فلسفه، جامعه شناسی و توسعه سیاست

 

 

نظرات

تیتردو

حمید موذنی
گفت و گو از: سودابه زیارتی مردم بوشهر، مردمی مظلوم و آرام هستند. به‌نظر شما آیا این یک ویژگی مثبت و افتخارآمیز برای بوشهری‌هاست؟ این خصوصیت تا چه اندازه باعث آسیب این مردم شده؟ شما فکر نمی‌کنید این مظلومیت تا حد زیادی مردم را از همدلیِ عملی نسبت به یکدیگر دور کرده است؟(باتوجه به این‌که […]
آرشیو

مقالات

حمید موذنی
توسعه بدون مطبوعات آزاد رخ نمی‌دهد
اسلاوی ژیژک
به برهوتِ ویروسی (وایرال) خوش آمدید
محمد غمخوار
رفتار دوگانه کرونا در بوشهر
علی شیخ زاده
استندآپ کمدی و طنز در دنیای مدرن
احمدزیدآبادی
مجلس یازدهم؛ پدیده‌ای نوظهور؟
پدرام باقری
دو نکته درباره قتل رومینا
راضیه اشعثی
ما بر مخروبه ای از بنیان های زیستی نشسته ایم!!!
ایرن واعظ‌زاده
کامو و مفهوم عدالت
مبین کرباسی
هزارمیلیارد تومان کجاست؟
یاشار تاج‌محمدی
در سوگِ خویش‌کاران (تاملاتی در پروژه‌یِ فکریِ شاهرخِ مسکوب)
هانا موسوی
“جهان مد و کالا شدگی زنان “
مرتضی رضایی
به وقت تتلو… به وقت شجریان… به وقت گوگوش
اسلاوی ژیژک
پاندمیک؛ کرونا جهان را تکان می‌دهد
غزال ساکی
نقد فمینیستی شاهنامه
سید مسعود حسینی
نگاهی به “بیمار در بیمارستان”
آلن بدیو
در مورد وضعیتِ اپیدمی
اسلاوی ژیژک
ما گونه‌ای هستیم که به حساب نمی‌آید
نعمت الله فاضلی
به خانه برمی‌گردیم اما به کدام خانه؟
جواد کاشی
مرگ دورِهَم عروسی است
حمید موذنی
جهان و کرونا: امروز و فردا
روزبه آقاجری
میراث زنده یک مبارز سوسیالیست
امیر ارسلان ادیب
چه‌کسی در خانه نمی‌ماند؟
امین بزرگیان
بوردیو و خرید در مواقع اضطراری
مهسا اسدالله‌نژاد
نیروی چشم‌های خیره مردم
پدرام باقری
ما در وضعیتِ بی‌دولتی قرار گرفته‌ایم
امیر ادیب
دختران خیابان انقلاب و رهاسازی نیروی «امتناع»
جان ام بری
چگونه آنفلوآنزای دهشتناکِ ۱۹۱۸ در سراسر آمریکا شیوع یافت؟
پدرام باقری
دو نکته درباره پرسش و پاسخ در سنای آمریکا
سید مسعود حسینی
کورونا و کورا – مرگ و پروا
مهسا اسدالله‌نژاد
کرونا و دو مسئله‌ی «غیرطبیعیِ» آن
امیر ارسلان ادیب
آپارتاید کارگری
مصطفی مهرآیین
نابود کردن فرآیندها،نابود کردن زندگی و تولید خشونت
نوید کلهرودی
شرحی بر کتاب اندیشیدن و ملاحظات اخلاقی از هانا آرنت
سعید ربیعی
انقلاب لهستان: لخ‌والسا و اتحادیه‌ی کارگری
حمید موذنی
عشق در سالهای وبا
حمید موذنی
درس های سریال تاج و تخت
سعید ربیعی
فساد سیاسی، جزئی یا نظام‌مند؟
حامد داراب
چرا داریوش آشوری روشنفکر است؟
محمدمهدی اردبیلی
غذا و وسوسه‌های شیطان
اسلاوی ژیژک
وقتی گزینه‌هایِ پیش‌ِ رو یکی از یکی بدترند
آرشیو