ads1
ads3
تغییر رنگ سایت

شبکه های اجتماعی جامعه

آرشیو
آرشیو
آرشیو
Print This Post

رویکرد «هیئتی» به حل مسئله کرونا


از ۳۰ بهمن ۹۸ که دولت رسماً ورود کُوید-۱۹ را قبول کرده، مکرراً گزارش‌هایی در شبکه‌های مختلف تلویزیون جمهوری اسلامی پخش می‌شود که در آنها نشان می‌دهد که چند جوان مومن یا چند خانم خانه‌دار در مسجد یا جایی شبیه آن و معمولا تحت مدیریت یک یا چند معمَّم، بسته‌هایی حاوی اندکی خوراک و ماسک و دستکش درست می‌کنند و بعد آن‌ها را می‌برند دَم در منازلی در همان محله‌ها که معمولا محله‌های فقیرنشین است و توزیع می‌کنند. دریافت‌کنندگان این خدمات نیز پیاپی تشکر می‌کنند.

در مقابل، در بسیاری کشورها برای افراد سهمیه‌ی ماسک و دستکش و در مواردی سایر مایحتاج و حتی کمک‌های نقدیِ نسبتا سخاوتمندانه‌ای تعیین کرده‌اند و آنها را به شکلی منظم به مردم ارائه می‌کنند. چرا دولت و حکومت ما به جای ارائه‌ی نظامدار این گونه خدمات – که در کلی‌ترین عنوان، «نظام رفاه اجتماعی» خوانده می‌شود – این همه بر این روش «هیئتی» اصرار دارند؟

کمی تامل نشان می‌دهد که این روش چه فوایدی برای حکومت‌کنندگان و چه زیان‌هایی برای مردم دارد:

این روش هیچ نیازی به برنامه‌ریزی و نظم و حساب و کتاب ندارد. نه لازم است از قبل بدانید چند نفر در جامعه به این خدمت نیاز دارند؟ نه لازم است حساب شود هزینه‌ی این خدمت چه قدر می‌شود؟ نه لازم است معلوم شود از چه محلی باید اعتبار آن را تامین کرد؟ نه لازم است فکر شود در صورت محدودیت منابع – که غالبا وجود دارد – از بین نیازهای مختلف یا گروه‌های مختلف، کدام در اولویت بیشتری است؟ نه لازم است بررسی شود روش‌های مختلف تامین این نیازها کدام است؟ و نه لازم است تحقیق شود از بین این روش‌ها کدام روش، موثرتر و مقرون‌به‌صرفه‌تر است؟

بدون کوچکترین ضرورتی برای این کارها – و لابد در حالی که همه‌ی این کارها وقت تلف کردن و غیربومی (!) قلمداد می‌شوند – هر وقت هر قدر داشتید، به هر «هیئتی» که خواستید، می‌دهید تا آنها هم به هر که خواستند یا دستشان رسید، هر قدر دلشان خواست، بدهند. فرداروز هم اصلا معلوم نمی‌شود چند نفر تحت پوشش این خدمت قرار گرفته‌اند؟ چه بخشی از نیازشان برطرف شده؟ این خدمات چه اثری بر کاهش ابتلا به بیماری یا کاهش مشکل اقتصادی نیازمندان داشته؟ و …. درست همان طور که وقتی یکی نذر می‌کند که ماه محرم قیمه بدهد، حتی اگر آن را به فقرا و نیازمندان هم بدهد، با این کارِ او و با کار مشابهی که همه‌ی نذری‌دهندگانِ دیگر می‌کنند، قرار نیست مشکل سوءتغذیه‌ی نیازمندان رفع شود!


با این روش می‌توانید نمایشگاهی به وسعت کل کشور دایر کنید. هر هفته یا ده روز در محله‌هایی آن را راه بیندازید و سپس از هر محله هم یکی دو گزارش تلویزیونی و رادیویی و اینترنتی و … تهیه کنید، و پیاپی به خورد مخاطبان داخلی و خارجی بدهید تا دیگر کسی منکر تلاش‌های بی‌وقفه‌ی دولت و حکومت و البته گروه‌های مشروعیت‌طلب برای مردم مستضعف نشود.

با این روش می‌توانید خدمت را کاملا هدفمند (بخوانید تبعیض‌آمیز) ارائه کنید، یعنی به گروه خاصی که به شما نزدیکترند، خدمت کنید و بقیه را بی‌نصیب بگذارید. مثلا کافی است این بسته‌ها را در مراسم خاصی ارائه کنید که گروهی از اعضای جامعه در آن شرکت نمی‌کنند، یا آنها را به شخص یا گروهی بدهید که ارتباط‌هایش دچار سوگیری است: ظاهرش، تعلق جناحی‌اش، یا سابقه‌اش به گونه‌ای است که یا او به سراغ همه‌ی مردم نمی‌رود یا برعکس. طبیعی است که بخشی از نیازمندانِ خدمت از دایره‌ی دریافت آن به نحو غیرعادلانه‌ای حذف می‌شوند.

خدمت‌گیران نیز از آنجا که در نبود برنامه‌ای منظم، از یک سو به شدت نیازمند بوده‌اند و از سوی دیگر انتظار دریافت آن را نداشته‌اند، در کوران نبرد نابرابر و دستِ‌خالی با «توأمانِ فقر و خطر بیماری و مرگ»، با دریافت این خدمت احساس می‌کنند به غنیمت بزرگی نایل شده‌اند، رضایتی نامنتظَر پیدا می‌کنند، و تا همیشه دعاگوی خدمت‌کنندگان و نیازمند ابدی لطف و کرم و مرحمت آنها خواهند ماند. به این ترتیب، رابطه وابستگی روزبه‌روز، بحران-به-بحران تشدید می‌شود، و احساس دِین خدمت‌گیران به نهادها و اشخاص خدمت‌دهنده، و در پی آن، تسلیم و انقیاد خدمت‌گیران در برابر آنها تضمین می‌شود.

این روش به اقتضای نبود تقریبا هیچ حساب و کتابی در آن بسیار مستعد سوءاستفاده‌ی مالی است. تا وقتی که شور انقلابی، روحیه‌ی خیرخواهی و نیکوکاری، یا هر گونه برانگیختگی هیجانی مثبت دیگری در جامعه و از جمله در دست‌اندرکاران ارائه این خدمات وجود دارد، ممکن است آن استعداد شکوفا نشود، اما چون از یک سو «نفس اژدَرهاست» و از سوی دیگر، هنجارهای نولیبرال دائما بر طبل مصرف و رقابت و دارندگی می‌کوبند، با فروکش آن تب‌ها دیری نمی‌پاید که سوءاستفاده‌ها نخست تک‌تک و اندک‌اندک و قابل انکار، و به تدریج بیشتر و بزرگتر و رسوایی‌آفرین سر بر می‌آورند.

***

در نادرستی این روش، بارزتر از همه‌ی این دلایل، وسعت پیامدهای فقر و بیماری با همه‌ی این بریز-و-بپاش‌هاست: چه آن نوازنده‌ی دوره‌گرد، پیک موتوری، و دستفروشی که روز اول سال بی ماسک و دستکش به خیابان زد، شب آلوده به خانه بازگشت، و لابد امروز یا فردا در سکوت درمی‌گذرد، چه آن دختر ایلامی که از فقر خود را کشت!

اخبار مرتبط
نظرات

تیتردو

حمید موذنی
ویروس کرونا بیش از همه‌ی اعضای بدن، به سراغ دست‌ها‌یمان رفته است. بیش از هرچیز رعایت روش‌های بهداشتی و علی‌الخصوص شستن‌دست‌ها ضرورت پیدا کرده است. حتی پیام‌های تبلیغاتی مربوط به دست هاست: «دست ها را بیست ثانیه و به صورتی دقیق بشوئید» فروید ظاهرن به دلیل انتقال ویروس از دست هااست که ترس ما بیش‌تر […]
آرشیو

مقالات

راضیه اشعثی
ما بر مخروبه ای از بنیان های زیستی نشسته ایم!!!
یاشار تاج‌محمدی
در سوگِ خویش‌کاران (تاملاتی در پروژه‌یِ فکریِ شاهرخِ مسکوب)
هانا موسوی
“جهان مد و کالا شدگی زنان “
مرتضی رضایی
به وقت تتلو… به وقت شجریان… به وقت گوگوش
اسلاوی ژیژک
پاندمیک؛ کرونا جهان را تکان می‌دهد
غزال ساکی
نقد فمینیستی شاهنامه
سید مسعود حسینی
نگاهی به “بیمار در بیمارستان”
آلن بدیو
در مورد وضعیتِ اپیدمی
اسلاوی ژیژک
ما گونه‌ای هستیم که به حساب نمی‌آید
نعمت الله فاضلی
به خانه برمی‌گردیم اما به کدام خانه؟
جواد کاشی
مرگ دورِهَم عروسی است
حمید موذنی
جهان و کرونا: امروز و فردا
روزبه آقاجری
میراث زنده یک مبارز سوسیالیست
امیر ارسلان ادیب
چه‌کسی در خانه نمی‌ماند؟
امین بزرگیان
بوردیو و خرید در مواقع اضطراری
مهسا اسدالله‌نژاد
نیروی چشم‌های خیره مردم
پدرام باقری
ما در وضعیتِ بی‌دولتی قرار گرفته‌ایم
امیر ادیب
دختران خیابان انقلاب و رهاسازی نیروی «امتناع»
جان ام بری
چگونه آنفلوآنزای دهشتناکِ ۱۹۱۸ در سراسر آمریکا شیوع یافت؟
پدرام باقری
دو نکته درباره پرسش و پاسخ در سنای آمریکا
سید مسعود حسینی
کورونا و کورا – مرگ و پروا
مهسا اسدالله‌نژاد
کرونا و دو مسئله‌ی «غیرطبیعیِ» آن
امیر ارسلان ادیب
آپارتاید کارگری
مصطفی مهرآیین
نابود کردن فرآیندها،نابود کردن زندگی و تولید خشونت
نوید کلهرودی
شرحی بر کتاب اندیشیدن و ملاحظات اخلاقی از هانا آرنت
سعید ربیعی
انقلاب لهستان: لخ‌والسا و اتحادیه‌ی کارگری
حمید موذنی
عشق در سالهای وبا
حمید موذنی
درس های سریال تاج و تخت
سعید ربیعی
فساد سیاسی، جزئی یا نظام‌مند؟
حامد داراب
چرا داریوش آشوری روشنفکر است؟
محمدمهدی اردبیلی
غذا و وسوسه‌های شیطان
اسلاوی ژیژک
وقتی گزینه‌هایِ پیش‌ِ رو یکی از یکی بدترند
میشل فوکو
قدرتِ مقاومت‌کردن
حسام سلامت
در نقد اسطوره‌ی مردمِ همیشه خوب
حسین باقری
«فرو رفتنِ کلمه در فعلنِ پهلوها»
فرشاد پارسیان
حقوق و اخلاق در آرا بنتام
امیر محقق
۷ کتاب با موضوع «شهر» که باید بخوانیم
سعید ربیعی
فساد سیاسی، جزئی یا نظام‌مند؟
ساره واعظی لقب
«آبی یا صورتی»؟
آتنا مرکزی
نقش زنان در افزایش سرمایه های اجتماعی
آرشیو