ads1
ads3
تغییر رنگ سایت

شبکه های اجتماعی جامعه

آرشیو
آرشیو
آرشیو
Print This Post

«دستفروشی» در شهرها

صرف نظر از اصلاح سیاست‌های کلان فقرزدایی، برای اصلاح سیاست‌های خرد ناظر به فقرا (از جمله قوانین سخت‌گیرانه ممنوع‌کننده دستفروشی)، چه تدبیری می‌توان اندیشید؟

اکبر توسلی: اول) اکثریت ما معترف هستیم که متاسفانه بخش بزرگی از بار اقتصادی تحریم‌های ظالمانه سال‌های اخیر، بر دوش آسیب‌پذیرترین گروه‌های جامعه بوده است. بنابراین بسیار منطقی خواهد بود اگر در عصر پساتحریم، یکی از کلیدی‌ترین اولویت‌های ما، اصلاح سیاست‌های مرتبط با فقرزدایی در کشور باشد.

فاجعه تلخ و اشک‌بار خودسوزی یک دستفروش خرمشهری ۳۲ساله با دو فرزند، در اعتراض به توقیف چندباره اجناس خود توسط شهرداری (در فروردین‌ماه امسال)، نماد خونبار مظلومیت و استیصال صدها هزار خانواده تلاش‌گری است که در رکود اقتصادی سنگین سال‌های اخیر (رکود ناشی از تحریم‌ها و نیز سوءمدیریت‌ها)، شرافتمندانه کوشیده‌اند تا به دسترنج خود متکی باشند و دست به مال حرام نیازند.

صرف نظر از اصلاح سیاست‌های کلان فقرزدایی، برای اصلاح سیاست‌های خرد ناظر به فقرا (از جمله قوانین سخت‌گیرانه ممنوع‌کننده دستفروشی)، چه تدبیری می‌توان اندیشید؟

دوم) فاجعه تلخ خودسوزی هم‌وطن خرمشهری، یونس عساکره، وجدان خود ما اقتصاددانان را هم به محاکمه می‌کشد. در درجه اول به‌خاطر قصور در ارائه تبیین منطقی از دستفروشی به‌عنوان یک کسب‌وکار مشروع و در درجه دوم به‌خاطر قصور در ارائه راه‌حل‌های مرضی‌الاطراف تعدیل‌کننده نگاه غیراخلاقی حاکم بر برخی از نهادهای اجرایی نسبت به دستفروشان.

در ادامه این یادداشت سعی می‌کنم با ارائه ۴ استدلال مختصر در دفاع از حق «دستفروش‌بودن» و نیز ۴ پیشنهاد مرضی‌الاطراف برای مدیران اجرایی ارشد کشور در زمینه سیاست‌های ناظر به دستفروشان، اندکی از این عذاب وجدان را بکاهم . . .

سوم) «دستفروشان» به معنای خرده‌فروشانی که وسع مالی پرداخت اجازه برای یک مغازه را ندارند، اعم از دستفروشان دارای مکان استقرار ثابت و نیز دستفروشان دوره‌گرد، افراد شریف و زحمتکشی هستند که عموما جایگاه اجتماعی و سطح سرمایه آنان، اجازه ورودشان به سایر مشاغل مشروع را نمی‌دهد.

دستفروشان دست‌کم به ۴ دلیل دارای شغلی مفید و مولد هستند:

۱) دستفروشان درست مانند خرده‌فروشان مغازه‌دار، به «توزیع» و «تسهیل مصرف» کالاها و خدمات کمک می‌کنند. براساس مبانی اقتصاد خرد، فرآیند «توزیع» و «تسهیل مصرف» مکمل و رونق‌بخش فرآیند «تولید» کالا و خدمات بوده و هر دو درست مشابه یک‌دیگر، ارکان تشکیل‌دهنده تولید ناخالص ملی هستند.

۲) دستفروشان، به‌ویژه دستفروشان دوره‌گرد، به‌دلیل سیّالیّت و سرعت بالا در جابه‌جایی مکانی و نیز سرعت در تغییر نوع کالای فروشی خود، می‌توانند سطح رقابت در بخش خرده‌فروشی را افزایش داده و به تسهیل بیشتر مصرف، کمک کنند. برای مثال مالکان بسیاری از مغازه‌های فروش لباس می‌دانند که اگر قیمت فروش را بیش از حد بالا برده و یا تنوع لباس‌هایشان پایین بیاید، به سرعت با رقابت بالقوه دستفروشان مواجه خواهند شد.

۳) پذیرش شغل خرده‌فروشی توسط هر شهروند (احتمالا بخش عمده خوانندگان این یادداشت، حاضر نیستند خرده‌فروش شوند و «بیکاری» را به «خروده‌فروشی» ترجیح می‌دهند)، به‌منزله ایجاد یک شغل با سطح «سرمایه‌بری» نزدیک به صفر است (درست نقطه مقابل مغازه‌داری). به‌عبارت دیگر شغل دستفروشی به اصطلاح اقتصاددانان «کار_بر» (Labor Intensive) بوده و به‌منزله ایجاد شغل بدون فشار بر منابع سرمایه‌ای «محدود» یک کشور است. بنابراین در شرایطی که اقتصاد یک کشور بنا به‌دلایل مختلف با محدودیت شدیدتر منابع برای سرمایه‌گذاری مواجه است، برای تولید شغل، چاره‌ای جز پذیرش تولید مقدار زیادی شغل با سطح «سرمایه_‌بری» نزدیک به صفر (مانند دستفروشی) وجود ندارد.

۴) در جامعه ما که متاسفانه بخش بزرگی از مردم مهم‌ترین کارکرد دولت را توزیع رانت و ثروت بادآورده نفتی می‌دانند، دستفروشان جزو گروه‌هایی هستند که در عین مواجهه با انبوه برخوردهای نامنصفانه، از هیچ حمایتی به‌واسطه درآمدهای نفتی برخوردار نبوده‌اند (مثلا برعکس قشر زحمتکش کارگران ساختمانی و یا قالی‌بافان که از حمایت‌های بودجه‌ای دولت در قالب «بیمه» برخوردارند).

چهارم) اما به‌نظر می‌رسد که استدلال برخوردهای بعضا نامنصفانه با دستفروشان، صرفا بر دو عبارت مبهم و سلیقه‌پذیر (غیرعینی) یعنی «سدمعبر» و «ایجاد آلودگی صوتی» تکیه دارد و نه ممنوعیت مطلق دستفروشی.

ضمنا باید توجه کنیم که متاسفانه به‌دلیل ابهام فراوان دو عبارت فوق، حوزه بالقوه اعمال ممنوعیت دستفروشی به قدری وسیع است که بسیاری از شهروندان در هنگام مشاهده دستفروشان در هر مکانی، متاسفانه از شایعات مختلف درباره برخورد تبعیض‌آمیز و بعضا دریافت مبالغی از سوی ماموران شهرداری برای اجازه فعالیت به برخی از دستفروشان سخن می‌گویند. طبیعتا این مساله یعنی کاهش محبوبیت کارکنان زحمتکش شهرداری نیز، اتفاقی نامطلوب است.

یارا

اخبار مرتبط
نظرات

تیتردو

حمید موذنی
غزال ساکی /روزنامه‌نگار “عظمت یک ملت و پیشرفت اخلاقیش را می‌توان از روی رفتارش با حیوانات قضاوت کرد.” این جمله گاندی درباره رفتار با حیوانات و اشاره‌اش به عظمت وجودی انسان، ما را وامی‌دارد تا به جامعه و محیطی که در آن زیست می‌کنیم، نگاه ویژه‌ای داشته باشیم؛ چرا که طبق این تعریف میزان مدنیت […]
آرشیو

مقالات

غزال ساکی
زنان و مشارکت سیاسی
حمید موذنی
شجریران
غزال ساکی
روزنامه‌نگار حوزه‌ی جامعه و زنان
محمود بدیه
کلیسای گریگوری
حمید موذنی
توسعه بدون مطبوعات آزاد رخ نمی‌دهد
اسلاوی ژیژک
به برهوتِ ویروسی (وایرال) خوش آمدید
محمد غمخوار
رفتار دوگانه کرونا در بوشهر
علی شیخ زاده
استندآپ کمدی و طنز در دنیای مدرن
احمدزیدآبادی
مجلس یازدهم؛ پدیده‌ای نوظهور؟
پدرام باقری
دو نکته درباره قتل رومینا
راضیه اشعثی
ما بر مخروبه ای از بنیان های زیستی نشسته ایم!!!
ایرن واعظ‌زاده
کامو و مفهوم عدالت
مبین کرباسی
هزارمیلیارد تومان کجاست؟
یاشار تاج‌محمدی
در سوگِ خویش‌کاران (تاملاتی در پروژه‌یِ فکریِ شاهرخِ مسکوب)
هانا موسوی
“جهان مد و کالا شدگی زنان “
مرتضی رضایی
به وقت تتلو… به وقت شجریان… به وقت گوگوش
اسلاوی ژیژک
پاندمیک؛ کرونا جهان را تکان می‌دهد
غزال ساکی
نقد فمینیستی شاهنامه
سید مسعود حسینی
نگاهی به “بیمار در بیمارستان”
آلن بدیو
در مورد وضعیتِ اپیدمی
اسلاوی ژیژک
ما گونه‌ای هستیم که به حساب نمی‌آید
نعمت الله فاضلی
به خانه برمی‌گردیم اما به کدام خانه؟
جواد کاشی
مرگ دورِهَم عروسی است
حمید موذنی
جهان و کرونا: امروز و فردا
روزبه آقاجری
میراث زنده یک مبارز سوسیالیست
امیر ارسلان ادیب
چه‌کسی در خانه نمی‌ماند؟
امین بزرگیان
بوردیو و خرید در مواقع اضطراری
مهسا اسدالله‌نژاد
نیروی چشم‌های خیره مردم
پدرام باقری
ما در وضعیتِ بی‌دولتی قرار گرفته‌ایم
امیر ادیب
دختران خیابان انقلاب و رهاسازی نیروی «امتناع»
جان ام بری
چگونه آنفلوآنزای دهشتناکِ ۱۹۱۸ در سراسر آمریکا شیوع یافت؟
پدرام باقری
دو نکته درباره پرسش و پاسخ در سنای آمریکا
سید مسعود حسینی
کورونا و کورا – مرگ و پروا
مهسا اسدالله‌نژاد
کرونا و دو مسئله‌ی «غیرطبیعیِ» آن
امیر ارسلان ادیب
آپارتاید کارگری
مصطفی مهرآیین
نابود کردن فرآیندها،نابود کردن زندگی و تولید خشونت
نوید کلهرودی
شرحی بر کتاب اندیشیدن و ملاحظات اخلاقی از هانا آرنت
سعید ربیعی
انقلاب لهستان: لخ‌والسا و اتحادیه‌ی کارگری
حمید موذنی
عشق در سالهای وبا
حمید موذنی
درس های سریال تاج و تخت
آرشیو