ads1
ads3
تغییر رنگ سایت

شبکه های اجتماعی جامعه

آرشیو
آرشیو
آرشیو
Print This Post

جلسه عمومی”منع خشونت علیه زنان”

در جلسه عمومی منع خشونت علیه زنان:«آرنت در شکل گیری خشونت به عامل دیگری به نام شانس و اتفاق اشاره می کند که در بعضی از برساخت ها خشونت را تشدید یا کمرنگ می کند، می گوید:یکی از عواملی که می‌تواند اختیار را از کف آدمی برباید، عنصری به‌ نام اتفاق است: «خشونت افزون بر عامل اراده، عنصری دیگر نیز به ‌نام اتفاق یا تصادف در بر دارد. هیچ جا در امور بشر نقش بخت، اعم از بخت نیک یا بخت بد سرنوشت‌سازتر از میدان جنگ نیست.»
برگزاری جلسه عمومی
جلسه عمومی”منع خشونت علیه زنان” که با حضور دکتر کوروش محمدی رییس انجمن آسیب شناسی ایران، دکتر عالیه شکربیگی جامعه شناس و رییس گروه خانواده انجمن جامعه شناسی ایران برگزار شد، از زوایای مختلف مسئله خشونت علیه زنان چه در سطح جامعه و آزارها و خشونت های اجتماعی و خیابانی و چه در خانواده و حوزه خشونت خانگی مورد بحث و بررسی قرار گرفت.

در ابتدای جلسه، دکتر عالیه شگربیگی سخنان خود را اینگونه با بخشی از شعر از فروغ فرخزاد آغاز کرد:
او اینگونه ادامه داد که: سخن از خشونت است،علل، عوامل، انواع، پیامدها…،واینکه، چگونه این رفتارنابهنجارفردی،فرهنگی و اجتماعی علیه زنان در”خانه واجتماع” منع شود؟مگر آرزوها، خواسته ها و بیم وامیدهای زنان درخانواده و جامعه ی ایران چیست که همچنان مورد آزار و اذیت در سطوح خرد، میانه و کلان هستند؟دراینجا نمی خواهم از یک ساختار صحبت کنم  بلکه ما درانجام کنشی به نام خشونت اسیرچهار ساختار هستیم:۱-ساختارذهنی،۲-ساختاراحساسی، ۳-ساختار عینی،۴-ساختاررویا پردازی درشروع بحث،ابتدا اشاره ای به مفهومی به نام خشونت داریم و اینکه اساسا خشونت چگونه و تحت چه شرایطی علیه ارزش های انسانی و بالاخص زنان ساخته و پرداخته می شود؟ مصداق های خشونت درخانه و اجتماع علیه زنان چیست؟قابل ذکر است:هرجا زبان خشونت کاربرد دارد، زبان حق مداری حضورش کمرنگ است و یا اساسا حضور ندارد.دوما ابزارها و ویژگیهای خشونت در خانه و اجتماع چیست و چگونه خشونت گر علیه قربانی خود وارد عمل می شود؟و در نهایت خشونت تحت چه راهکارهایی کنترل می شود؟تجارب کشورهای موفق دنیا در این ارتباط چیست؟ و ساز و کارهایی که آنان برای کنترل زبان زور و قدرت و خشونت در خانه و اجتماع بکار برده اند، چیست؟همچنین باید به این نکته ی مهم اشاره کرد که: ﺧﺸﻮﻧﺖ ﻋﻠﻴﻪ زﻧﺎن اﺧﺘﺼﺎص ﺑﻪ ﻳﻚ ﻣﻨﻄﻘﻪ ی ﺧﺎص ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻲ و ﻳﺎ ﺳﻄﺢ ﻣﻌﻴﻨﻲ از اﻗﺘﺼﺎد و رﻓﺎه ﻧﺪارد و در ﻫﻤﻪ ی ﺟﻮاﻣﻊ و ﺗﻤﺎﻣﻲ ﻻﻳﻪ ﻫﺎی اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻗﺎﺑﻞ ردﻳﺎﺑﻲ اﺳﺖ، ﻫﺮﭼﻨﺪ ﺷﻴﻮع، ﻧﻮع، ﺷﺪت، ﻋﻮاﻗﺐ و ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺴﺎﻋﺪﻛﻨﻨﺪه ی اﻳﻦ ﭘﺪﻳﺪه ﻣﺘﻔﺎوت اﺳﺖ. اﻣﺎ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻲ رﺳﺪ زﻧﺎن در ﻣﻮﻗﻌﻴﺖﻫﺎی ﭘﺎﻳﻴﻦﺗﺮ اﻗﺘﺼﺎدی و اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ ﻫﺎی ﺑﺪﺗﺮ ﺧﺸﻮﻧﺖ را ﺗﺠﺮﺑﻪ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ و ﻋﻮاﻣﻠﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺳﻄﺢ ﺳﻮاد ﭘﺎﻳﻴﻦ، درآﻣﺪ ﻛﻢ، ﻓﻘﺮ ، ﻣﻨﺎﺑﻊ اﻧﺪک و ﻣﺸﻜﻼت ﻧﺎﺷﻲ از ﻓﺮزﻧﺪآوری در اﻓﺮادی ﻛﻪ ﺑﻪ ﺧﺸﻮﻧﺖ دﺳﺖ ﻣﻲزﻧﻨﺪ ﻳﺎ ﻗﺮﺑﺎﻧﻲ ﺧﺸﻮﻧﺖ ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ، ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻪ اﺳﺖ. ﻣﺎﻫﻴﺖ اﻳﻦ ﭘﺪﻳﺪه در ﺑﺮﺧﻲ از ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﻣﺘﻔﺎوت اﺳﺖ.  ﺷﺪت و ﺑﺰرﮔﻲ ﻣﺴأﻟﻪ ی ﺧﺸﻮﻧﺖ ﻋﻠﻴﻪ زﻧﺎن و ﻧﺤﻮه ی ﺑﺮﺧﻮرد ﺑﺎ آن ﺗﺎﺑﻊ ﻫﻨﺠﺎرﻫﺎ و ارزش ﻫﺎی اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻫﺮ ﺟﺎﻣﻌﻪ اﺳﺖ، ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﻧﻮع ﺑﺮداﺷﺖ و ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺧﺸﻮﻧﺖ ﻋﻠﻴﻪ زﻧﺎن و ﻋﻮاﻣﻞ زﻣﻴﻨﻪ ﺳﺎز آن میﺗﻮاﻧﺪ ﻣﺘﻔﺎوت و واﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﻧﻮع ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺟﺎﻣﻌﻪ باشد. در اغلب مباحث نظری و یافته‏های تجربی اعمال خشونت علیه زنان را در دو ساحت و حوزه خصوصی و عمومی مطرح ساخته‏ اند.
حوزه خصوصی شامل تمام اشکال خشونتی می‏شود که در محیط خانواده نسبت به زنان اعمال می‏شود و به آن «خشونت خانوادگی» می‏گویند. خشونت خانوادگی «خشونتی است که در محیط خصوصی به وقوع می‏پیوندد و عموماً میان افرادی رخ می‏دهد که به سبب صمیمیت، ارتباط خونی یا قانونی به یکدیگر پیوند خورده‏اند. خشونت علیه زنان در حوزه عمومی ، عرصه‏های گسترده‏تری را دربرمی‏گیرد که شامل آداب و رسوم، فرهنگ شفاهی و کتبی، سنت‏ها و پاره‏ای تفاسیر سنتی از دین هستند.
اگر چه نباید فراموش کرد که یک رابطه متقابل میان این دو حوزه عمومی و خصوصی و خشونت های ناشی از آن وجود دارد که مهمترین آن وابسته به شرایط مادی و اقتصادی است .
هایدن هارتمن در «نظریه نظام های دوگانه» خود رابطه میان عرصه عمومی و خصوصی و وابستگی زنان به مردان را که عامل اصلی خشونت است به خوبی نشان می دهد. از دید او مردسالاری مجموعه ای از روابط اجتماعی میان مردان و براساس پایه ای “مادی” است. هر چند در این روابط، سلسله مراتب، میان مردان مشاهده می شود، اما با وجود آن مردان برای سلطه بر زنان با یکدیگر دارای احساس وابستگی و همبستگی هستند. هانا آرنت نیز به نقل از سارتر در این راستا می گوید: «خشونت سرکوب‌ناپذیر… همان انسان است که خود را باز می‌آفریند.» این بیان آرنت گزاره ای بسیار قابل تامل درتداوم کنش خشونت در عرصه ی خصوصی و عمومی است، به‌خصوص برای جوامع جهان سومی که به قول آرنت بیش از آن که گرفتار یک وضعیت واقعی جهان سومی باشند، گرفتار توهّم جهان سومی بودن‌اند.
هشت ویژگی درتحقیقات و تئوری ها به دست آمده است که تحت عنوان ابزارهای زایش خشونت  درخانه و اجتماع معرفی شدنی هستند: ۱-مهارکردن و تحت کنترل خود در آوردن ۲- جدایی وانزوا۳-بی ارزش کردن قربانی ۴-زبان ابهام داشتن ودرپرده سخن گفتن ۵-غیرقابل تخمین بودن خشونت گر۶-خشونت فیزیکی ۷- خشونت توهمی ۸- هویت های تکواره وانکار انتخاب و مسئولیت. هانا آرنت در بحث و بررسی پیرامون خشونت، مفهوم قدرت را مطرح می سازد و می گوید : خشونت چیزی نیست به‌جز واضح‌ترین جلوه قدرت…. سیاست سراسر مبارزه‌ای است برای کسب قدرت. بالاترین نوع قدرت خشونت است.» به واقع خشونت آنگاه به منصه ی ظهور می رسد که سلطه گر قدرت خود را یا در حال از دست دادن است یا دچار فرسایش شدن است که هم در خانه و هم در اجتماع قابل بررسی است.
شکربیگی در ادامه اظهار داشت: در کاربردی کردن مباحث فوق ، و رسیدن به راهبردهایی در منع خشونت علیه زنان از خانه تا جامعه، لازم است به این نکته اشاره نمایم که سال ها پیش در مقاله ای با عنوان نابرابری جنسیتی لبه تیز تبعیض علیه زنان، به تفصیل ازعوامل شکل گیری این نابرابری با پذیریش جامعه پذیری دوگانه و حمایت نهادهای اجتماعی صحبت کرده ام. تولید و بازتولید دائمی نقش های جنسیتی هم لاجرم به قشربندی جنسیتی منجر خواهد شد . مراد از قشربندی جنسیتی یعنی توزیع منابع کمیاب که هر عضو از جامعه بنا به موقعیت خود در هرم سلسله مراتبی جامعه ، از آن بهره می برد. با این مقدمه می توان به گفتمان به عنوان عامل اصلی ساخت در یک بافت اجتماعی رسید . گفتمان در یک تعریف ساده ، سکه ای است که یک روی آن را “گفتار” و روی دیگر را ” کارکرد اجتماعی” تشکیل می دهد . بدین ترتیب می توان نتیجه گرفت که موقعیت ها و واقعیت های اجتماعی در گفتمانها زائیده می شود.
او ادامه داد: ذکر چند نکته در این میان ضروری است . در هر بستر اجتماعی ، گفتمانهای متفاوت وجود دارد. هر گفتمان مطابق اصل برجسته سازی و حاشیه رانی، بخش هایی از فرهنگ یک جامعه را حذف و بخش هایی را حفظ می کند. در هرحال معتقدم زمانی که خشونت به منزله یک مسئله اجتماعی درخانه- جامعه شکل می گیرد، گفتگو می تواند زمینه ساز حل آن باشد. به گفته ی هانا آرنت (خشونت عنصری از زندگی است).این توضیح آرنت به‌خصوص در این سال‌ها که مرگ‌پراکنی داعش و گروه‌های مشابه آن جان جهان را زخمی‌تر کرده قابل فهم‌تر است .او با تکیه بر تلقی فانون از عمل خشونت‌آمیز به این نتیجه می‌رسد که در ستایش زندگی از این دست، ستایش خشونتگری هم نهفته است.

آرنت در شکل گیری خشونت به عامل دیگری به نام شانس و اتفاق اشاره می کند که در بعضی از برساخت ها خشونت را تشدید یا کمرنگ می کند، می گوید:یکی از عواملی که می‌تواند اختیار را از کف آدمی برباید، عنصری به‌ نام اتفاق است: «خشونت افزون بر عامل اراده، عنصری دیگر نیز به ‌نام اتفاق یا تصادف در بر دارد. هیچ جا در امور بشر نقش بخت، اعم از بخت نیک یا بخت بد سرنوشت‌سازتر از میدان جنگ نیست.» تا حدودی صدق این ادعای آرنت را این سال‌ها به‌خوبی می‌توان در رویدادهای خشونت‌بار خاورمیانه هم دید. امروز جهان با پدیده ای خشونت زا به نام ترامپیسم روبرو است و خود این عامل می تواند به شکلی دیگر در زایش خشونت در خانه تا جامعه علیه زنان در تمام نقاط جهان اثرگذار باشد و سهم همدلی قدرت‌های جهانی را در گسترش این خشونت‌گرایی‌های منطقه‌ای و جهانی  علیه زنان نمی‌توان نادیده گرفت.

خشونت مقوله ای است که بایستی در ساختار اجتماعی ایران بررسی شود.

در ادامه، سخنران دیگر نشست، دکتر کورورش محمدی رییس انجمن اسیب شناسی ایران، بحث خود را اینگونه آغاز کرد که:
” خشونت مقوله ای است که به درستی با آن روبرو نشده ایم! ما بایستی خشونت را در ساختار اجتماعی ایران بررسی کنیم تا بتوانیم حرکتی درست انجام دهیم. این سوال مطرح می شود که : “زنان برای رفع خشونت چه کردند؟” در بحث خشونت این سوال مطرح میشود که چه کسی خشونت میورزد و باید باید روشن کرد کدام دسته از مردان خشونت ورز هستند؟ ما در چارچوب های فکری اعتقادی مشخصی در ایران حرکت میکنیم، اما ایا این اعتقاد و چارچوب فکری به ما اجازه میدهد که در این باره صحبت کنیم؟ ایا نگاه اسلام به زنان نگاه تبعیض امیز بوده و خشونت را تجویز نموده است؟ قراءت های متفاوتی در این خصوص شده اما با نگاهی به دوران اولیه اسلام میتوان تاحدودی به واقعیت پی برد که اینچنین نبوده است. باید چند نکته مهم را هم گفت. مثلا اینکه شکل گیری کمپین های حمایتی برای زنان علیه خشونت، شاید خود نوعی خشونت است! چرا ما فکر میکنیم که زنان نیاز به حمایت دارند؟حمایت برای معضلات غیر انسانی در نظر گرفتن خود نوعی خشونت نهان است.این بدان معنی است که جامعه زنان پذیرفته اند که ما ضعیف هستیم. پس شاید از منظری بتوان گفت که گاهی زنان خود از عوامل استمرار فرآیند خشونت ورزی هستند.

زنان بایستی به آن حد خود باوری برسند که به جای بدنبال حمایت بودن، به دنبال احقاق حقوق خود باشند و به خود باوری برسند. زنان ما نیاز به ورود به عرصه اجتماعی دارند و بایستی باور کنند که به اندازه کافی توانایی و عزت نفس برای حضور در عرصه های اجتماعی دارند. جامعه امروز ما همچنان تحت تاثیر نظام مرد سالاری است و نگاه ها چندان تغییر نکرده است. مصداق این ادعا، نگاه های موجود به مسائل زنان است. این سابقه هنوز از بین نرفته است و خشونت را تقویت میکند. یکی دیگر از معضلات ما در این حوزه، پدیده زنان گهواره ای است یعنی سبک تربیتی براساس زودودن ریشه ها ی خشونت در خانواده در معرض آموزش دهی قرار نمی گیرد. جامعه به زن مرحله مواجه شدن با بحران را اموزش نمیدهد اما وحشت را اموزش میدهد! نگاه مردسالارانه خطای مردان را نمیبیند، اما کافی است زنی خطا کند تا دودمانش بر باد رود و مابایستی برای رفع ریشه های خشونت به اصلاح نظام تربیتی ورود کنیم.
محمدی در ادامه اینگونه بیان داشت که: حتی انتخاب زنان نیز تحت خشونت است، زن حق ازدواج دارد اما بعد از ازدواج نمیتواند انتخاب کند که چگونه و در چه شرایطی طلاق بگیرد! یکی دیگر از اسیب های جدی در حوزه خشونت علیه زنان نگاه به پدیده روسپیگری است، چرا در بررسی پدیده روسپیگیری به مردان نگاه نمیکنیم؟ امارها فقط در خصوص زنان است؟ مثلا”چرا نمیگوییم مردان نیز دنبال روابط خلاف عرف هستند؟ مردان با نگاهی که به پدیده روسپیگری دارند، زنان روسپی را خلق میکنند ولی ما این مورد را اسیب زنانه تلقی میکنیم و مسلما”این ایراد در پژوهش ها و تحقیقات ورود پیدا کرده است.
مسئله مورد تامل دیگر در این حوزه، تجمل گرایی های اسیب زاست که به نوعی می توان آن را هم حاصل تفکر و جامعه مردسالار دانست. زنان بایستی به عرصه عمومی ورود فعال پیدا کنند ولی مطابق برخی آمارها، انها تنها دو درصد را در مناصب عالی اشغال کرده اند که این هم خود یک معضل قابل توجه در راستای دامن زدن به خشونت های موجود در عرصه عمومی است. مسئله مهم دیگری که می توانم به آن اشاره کنم، تفکیک جنسیتی است که این مسئله هم به نوعی اسیب رسان و خشونت زا است. همچنین مسئله منزلت اجتماعی زن نیز در حوزه مطالعات خشونت مهم است که با توجه با نظام کارفرمایی و نگاه کارفرمایان، می تاوند به نوعی منجر به خشونت علیه زنان شود.
در پایان جلسه گفت و شنودهایی با محوریت موضوع جلسه صورت گرفتند ، همچنین پرسش و پاسخ میان حاضران و سخنرانان ادامه پیدا کرد..

پایگاه خبری رخدادهای کشور

نظرات

تیتردو

حمید موذنی
گفت و گو از: سودابه زیارتی مردم بوشهر، مردمی مظلوم و آرام هستند. به‌نظر شما آیا این یک ویژگی مثبت و افتخارآمیز برای بوشهری‌هاست؟ این خصوصیت تا چه اندازه باعث آسیب این مردم شده؟ شما فکر نمی‌کنید این مظلومیت تا حد زیادی مردم را از همدلیِ عملی نسبت به یکدیگر دور کرده است؟(باتوجه به این‌که […]
آرشیو

مقالات

حمید موذنی
شجریران
غزال ساکی
روزنامه‌نگار حوزه‌ی جامعه و زنان
محمود بدیه
کلیسای گریگوری
حمید موذنی
توسعه بدون مطبوعات آزاد رخ نمی‌دهد
اسلاوی ژیژک
به برهوتِ ویروسی (وایرال) خوش آمدید
محمد غمخوار
رفتار دوگانه کرونا در بوشهر
علی شیخ زاده
استندآپ کمدی و طنز در دنیای مدرن
احمدزیدآبادی
مجلس یازدهم؛ پدیده‌ای نوظهور؟
پدرام باقری
دو نکته درباره قتل رومینا
راضیه اشعثی
ما بر مخروبه ای از بنیان های زیستی نشسته ایم!!!
ایرن واعظ‌زاده
کامو و مفهوم عدالت
مبین کرباسی
هزارمیلیارد تومان کجاست؟
یاشار تاج‌محمدی
در سوگِ خویش‌کاران (تاملاتی در پروژه‌یِ فکریِ شاهرخِ مسکوب)
هانا موسوی
“جهان مد و کالا شدگی زنان “
مرتضی رضایی
به وقت تتلو… به وقت شجریان… به وقت گوگوش
اسلاوی ژیژک
پاندمیک؛ کرونا جهان را تکان می‌دهد
غزال ساکی
نقد فمینیستی شاهنامه
سید مسعود حسینی
نگاهی به “بیمار در بیمارستان”
آلن بدیو
در مورد وضعیتِ اپیدمی
اسلاوی ژیژک
ما گونه‌ای هستیم که به حساب نمی‌آید
نعمت الله فاضلی
به خانه برمی‌گردیم اما به کدام خانه؟
جواد کاشی
مرگ دورِهَم عروسی است
حمید موذنی
جهان و کرونا: امروز و فردا
روزبه آقاجری
میراث زنده یک مبارز سوسیالیست
امیر ارسلان ادیب
چه‌کسی در خانه نمی‌ماند؟
امین بزرگیان
بوردیو و خرید در مواقع اضطراری
مهسا اسدالله‌نژاد
نیروی چشم‌های خیره مردم
پدرام باقری
ما در وضعیتِ بی‌دولتی قرار گرفته‌ایم
امیر ادیب
دختران خیابان انقلاب و رهاسازی نیروی «امتناع»
جان ام بری
چگونه آنفلوآنزای دهشتناکِ ۱۹۱۸ در سراسر آمریکا شیوع یافت؟
پدرام باقری
دو نکته درباره پرسش و پاسخ در سنای آمریکا
سید مسعود حسینی
کورونا و کورا – مرگ و پروا
مهسا اسدالله‌نژاد
کرونا و دو مسئله‌ی «غیرطبیعیِ» آن
امیر ارسلان ادیب
آپارتاید کارگری
مصطفی مهرآیین
نابود کردن فرآیندها،نابود کردن زندگی و تولید خشونت
نوید کلهرودی
شرحی بر کتاب اندیشیدن و ملاحظات اخلاقی از هانا آرنت
سعید ربیعی
انقلاب لهستان: لخ‌والسا و اتحادیه‌ی کارگری
حمید موذنی
عشق در سالهای وبا
حمید موذنی
درس های سریال تاج و تخت
سعید ربیعی
فساد سیاسی، جزئی یا نظام‌مند؟
آرشیو