ads1
ads3
تغییر رنگ سایت

شبکه های اجتماعی جامعه

آرشیو
آرشیو
آرشیو
Print This Post

برخی خبرنگاران تریبون سردبیرند

کیوان حیدری:نمی‌توان به قطعیت نظر داد اما با توجه به شرایطی که دیده می‌شود آن‌چنان‌که باید استقلال قلم وجود ندارد. نگاهی کوتاه به مطالب نگارش شده در رسانه‌های نوشتاری و غیره، این دیدگاه را تأیید می‌کند. البته این عدم استقلال خود نیاز به آسیب‌شناسی داشته و دلایل زیاد باعث وقوع این اتفاق تلخ که خبرنگار تریبون ذهنی سردبیر یا… باشد، می‌شود.
برخی خبرنگاران تریبون سردبیرند
١. وضعیت روزنامه‌نگاری بوشهر را چگونه می‌بینید؟ نقاط قوت و ضعف روزنامه‌نگاری  در بوشهر چیست؟

روزنامه‌نگاری به‌طور خاص دانش و مطالعه فراوانی را طلب می‌کند. بی‌مقدمه اگر نیت آسیب‌شناسی این قشر و فعالیت‌های پیرامون آن باشد می‌توان وضعیت را نا‌به‌سامان تلقی کرد که این نا‌به‌سامانی البته با توجه به اینکه که بوشهر از شهرهایی پیشرو در عرصه برخورداری از نشریات بوده است بیان می‌شود. زمانی که بوشهر در سال ۷۳ با نشریه آیینه جنوب شروع به فعالیت کرد (به‌جز نشریات پیش از انقلاب) و پس از آن نسیم جنوب به صحنه آمد، این انتظار می‌رفت که روند رو به رشد روزنامه‌نگاری با همان سرعت ادامه یافته تا هنگامی‌که کار به دهه ۹۰ شمسی می‌رسد روزنامه‌نگاران بوشهری حرف‌های بسیاری برای گفتن داشته باشند. اتفاقی که نه‌تنها شاهد آن نبودیم بلکه با یک سقوط محسوس در این عرصه مواجه هستیم. این مسئله را نه‌تنها از دید یک روزنامه‌نگار و فعال مطبوعاتی بلکه از دید یک خواننده بیان می‌کنم. البته نمی‌توان اتفاقات سیاسی و چالش‌های اجتماعی پیش‌آمده بین سال‌های ۸۴ تا ۹۲ را در این افت بی‌تأثیر دانست و رشد یکی دو سال اخیر در این حوزه را نادیده گرفت اما در کل شرایط روزنامه‌نگاری در بوشهر به‌عنوان شهری که قلم‌به‌دستان بسیاری را در خود می‌بیند، چندان قابل‌توجه نیست.

٢. کار خبرنگاران بوشهر را چگونه می‌بینید؟ آیا استقلال خبرنگاران در برابر سردبیران و مدیران مسئول وجود دارد؟

با توجه به اینکه خبرنگار با روزنامه‌نگار تفاوت‌هایی دارد و برای روزنامه‌نگاری نیاز به وجود شرایط حرفه‌ای‌تر و تجربه بالاتری در فرد است می‌توان شرایط حوزه خبرنگاری در بوشهر را نسبت به روزنامه‌نگاری مطلوب‌تر توصیف کرد. با این تعریف‌ها می‌توان خبرنگاران بوشهر را اشخاصی بسیار فعال و مطالبه گر توصیف کرد که با توجه به احساس مسئولیت ذاتی خبرنگاران در حوزه مسائل مختلف به‌خصوص در بُعد مشکلات اجتماعی، توانسته‌اند اتفاقات خوبی را رقم‌زده و روند رو به رشدی را پیش پای خود قرار دهند و شاید عمده ایراد آن ها سردرگمی در فعالیت هاست.

در پاسخ به اینکه چقدر استقلال در برابر سردبیران و مدیران مسئول وجود دارد نمی‌توان به قطعیت نظر داد اما با توجه به شرایطی که دیده می‌شود آن‌چنان‌که باید استقلال قلم وجود ندارد. نگاهی کوتاه به مطالب نگارش شده در رسانه‌های نوشتاری و غیر، این دیدگاه را تأیید می‌کند. البته این عدم استقلال خود نیاز به آسیب‌شناسی داشته و دلایل زیاد باعث وقوع این اتفاق تلخ که خبرنگار تریبون ذهنی سردبیر یا… باشد، می‌شود. هر چند باید در تمام مدتی که به انتقاد از عدم استقلال قلم خبرنگاران پرداخته می‌شود وجود کوهی از مشکلات مالی را در ذهن خود تداعی کرد که بی‌شک یکی از اصلی‌ترین دلایل این مشکل است.

٣. نشریات و سایت‌های بوشهر چقدر مستقل و آزاد کار می‌کنند؟

اگر مقصود از استقلال و آزادی نشریات و سایت‌های بوشهری این است که وابسته به هیچ نهاد یا سازمانی نباشد، برخلاف باورها شرایط آن‌چنان هم بد نیست. اما اگر مقصود این باشد که پشت پرده سایت یا نشریه‌ای سرمایه‌گذاری وجود نداشته باشد خیال خامی است که در رویا باید نسبت به وقوعش دل بست. ادامه حیات یک رسانه مثل انسان، بدون پول ممکن نیست و در دنیای امروز که پول نقش اول را در تمام معادلات جهانی ایفا می‌کند نمی‌توان این فاکتور را برای رسانه‌ها نادیده گرفت، ولی می‌توان با حفظ چارچوب‌ها شرایط را به صورتی مدیریت کرد که پول جایگزین اخلاق رسانه‌ای نشده و سایت یا نشریه تریبونی برای مدیرکل‌ها و افراد خاص نباشد. این مهم در بوشهر اما به‌ندرت دیده می‌شود و تعدادی از نشریات و سایت‌ها مستقیم یا غیرمستقیم در اختیار برخی افراد خاص قرار گرفته‌اند. البته این به معنای ارائه کار ضعیف نیست اما بی‌شک وقتی پای مسائل و منافع شخصی بیش‌ازحد به میان آید دیگر نمی‌توان نقاط ضعف و مشکلات را آن‌طور که بایدوشاید دید و با جامعه پیرامون در میان گذاشت تا نسبت به رفع آن اقدام شود که این خود خواه یا ناخواه عدم استقلال کاری و وابستگی غیرمعمول نام می‌گیرد که بی‌شک از آفت‌هایی است که نه‌تنها رسانه‌های بوشهری بلکه کشوری را تهدید می‌کند. پس با همه این گفته‌ها صرف داشتن سرمایه‌گذار را نمی‌توان به عدم استقلال یک رسانه مرتبط دانست بلکه این عدم استقلال زمانی به وقوع می‌پیوندد که فراتر از خط‌ مش فکری یا سیاسی مطالب بر اساس منافع و بده بستان‌ها به رشته تحریر در آید. که این مسئله در بوشهر به چشم می‌خورد.

۴. اخلاق حرفه‌ای روزنامه‌نگاری در بوشهر چه جایگاهی دارد؟ کادو گرفتن روزنامه‌نگاران وجه مثبتی دارد یا خیر؟

به دلیل آنچه آن را عدم آموزش خبرنگاری به شکل آکادمیک و مناسب می‌توان نام نهاد اخلاق حرفه‌ای هم موردتوجه قرار نگرفته و به‌نوعی نادیده گرفته‌شده است. آنچه در نگاه عام در مورد خبرنگار وجود دارد فردی منتقد است که باید  با سؤالاتش حسابی مدیران و مسئولان را گوش مالی داده و توجهی هم به توضیحات آن‌ها نکند و ازآنجایی‌که خبرنگاران بسیاری در بوشهر با همین نگاه و بدون مطالعات خاص وارد عرصه خبری می‌شوند به این آسیب دچار هستند. برای اینکه دقیق‌تر این مسئله را مورد بررسی قرار دهیم می‌توان به ۳ اصل از ۱۰ اصل تصویب‌شده در بحث اصول حرفه‌ای خبرنگاری که در سال ۱۹۸۳ و پس از ۵ سال مطالعه توسط سازمان‌های روزنامه‌نگاری تصویب شد اشاره کرد:

۱٫ شرافت حرفه‌ای روزنامه‌نگار ( این اصل آن‌طور که مشخص است به شرافت اخلاقی و حرفه‌ای خبرنگار اشاره می‌کند و به‌طور مستقیم از او می‌خواهد قلم خود را به مزایده برا افراد خاص نگذارد)

۲٫ احترام به حریم خصوصی و شئون انسانی ( این اصل به‌طور خاص خبرنگار را از شکستن حریم خصوصی افراد و یا برملا کردن رازهای شخصی افراد برای جهت‌دهی به سیستم فکری جامعه باز می‌دارد.)

۳٫ مسؤولیت اجتماعی روزنامه‌نگار ( مسئولیت اجتماعی خبرنگار این چارچوب را برای او ایجاد می‌کند که با توجه به وظیفه‌ای که در قبال جامعه دارد علاوه بر عمل کردن در راستای وجدان خود شرایطی را پدید آورد که در مقابل جامعه نسبت به گزارش‌ها و نوشته‌هایش پاسخگو باشد)

نگاهی به این سه اصل نشان می‌دهد اخلاق حرفه‌ای آن‌چنان‌که باید رعایت نشده و به دلیل همان مطالعات کم این عدم رعایت اخلاق حرفه‌ای شکل گرفته است. اتفاقی که در بوشهر عدم رعایت آن فاصله بسیار زیادی را بین خبرنگاران با مسئولان و یا هنرمندان ایجاد کرده که گاه باعث ایجاد درگیری‌هایی هم شده است.

در مسئله گرفتن هدیه توسط خبرنگاران اگر به‌منظور قدردانی در نشست‌های خبری بوده به شکلی که شخص خاصی مورد لطف قرار نگیرد و همین‌طور با حفظ شان خبرنگار به‌صورت صحیح اهدا شود اشکال خاصی وجود ندارد. هرچند مسئله‌ای نیست که بتوان نام رفتار حرفه‌ای بر آن نهاد.

 

 

۵.به‌عنوان یک خبرنگار اگر سردبیر یا مدیرمسئول از انتشار خبر شما جلوگیری کرد چه واکنشی نشان می‌دهید؟ درصورتی‌که در این زمینه تجربه یا خاطره‌ای دارید لطفاً ذکر کنید؟

این مسئله به همان اخلاق حرفه‌ای باز می‌گردد که برای عمل به آن ایجاب می‌کند که حرف سردبیر فصل الخطاب قرار گرفته و موردقبول خبرنگار یا روزنامه‌نگار واقع شود. البته این رفتار حرفه‌ای باید متقابل بوده و سردبیر هم تا آنجا که ممکن است به قلم خبرنگار جهت نداده یا به دلیل مسائل شخصی از انتشار مطلب جلوگیری نکند و فقط زمانی این اتفاق رخ دهد که در بُعد کلان با خط‌مشی رسانه متبوع و یا قانون کشور در تضاد باشد.

 

۶.عملکرد سردبیران نشریات و سایت‌های خبری را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

عملکرد سردبیران در استان ما جز دو تا سه رسانه محدود در مجموع عملکردی قابل‌قبول است. اما باید دید توقع از آن‌ها تا چه میزان بوده است؟ اگر توقع‌ها را بالا ببریم دیگر این کلمه قابل‌قبول آن‌چنان مورداستفاده نیست. در بحث سایت‌های خبری اما اشکالات قابل‌بیان بسیار است که مهم‌ترین آن‌ها دچار شدن به رویه و سیستم ناصحیح “کپی پیستی” است که در صد بالایی از آن‌ها را تهدید می‌کند که این مورد در کنار عدم توجه به تولید مطالب شرایط نامناسبی را پیش روی سایت‌های خبری بوشهر قرار داده است.

 

٧.به لحاظ بنیه مالی وضعیت روزنامه‌نگاری و سایت‌ها چگونه است؟ راهکار شما جهت تقویت بنیه مالی و استقلال روزنامه‌نگاری چیست؟

ضعیف بهترین واژه در برابر چگونگی وضعیت مالی روزنامه‌نگاری و سایت‌هاست. ضعفی که البته متأثر از شرایط سخت اقتصادی حاکم بر جامعه است و تکرار آن دردی را تا کنون دوا نکرده است. اما برای اینکه شرایط اقتصادی را بتوان با راه‌حلی رو به بهبودی سوق داد باید به اهل‌فن حوزه اقتصاد و بازاریابی رجوع کرد. اما در حد بیان تجربه می‌توان به کمک سازمان‌ها و شرکت‌های غیرنفتی و خصوصاً نفتی در بحث آگهی‌ها اشاره کرد که اگر همین معضل آگهی‌های نفتی در بوشهر حل‌شده و این اگهی ها به رسانه‌های بومی داده شود قدمی بزرگ در راستای بهبود شرایط مالی سایت‌ها و روزنامه‌نگاران برداشته‌شده است.

 

٨.تعدد و افزایش کمی سایت‌ها و نشریات کاغذی بوشهر را چگونه تحلیل می‌کنید؟

این مورد هم از آسیب‌های جدی حوزه رسانه در بوشهر به شمار می‌آید. چه‌بسا که وقتی “عباس عبدی” در نمایشگاه تهران از تعدد نشریه‌ها و سایت‌های استان بوشهر مطلع شد با سوال «خب آخرش چه می‌شود؟» تعجب و انتقاد خود را نشان داد. اینکه استان ما و به‌خصوص شهر بوشهر با این وسعت کم با این میزان فراوانی رسانه مواجه است نه‌تنها یک فرصت نیست بلکه به جدیت یک اشکال و ضعف به شمار می‌آید که می تواند حیات رسانه ای این شهر را تهدید کند و البته  نشأت‌گرفته از دلایل گوناگونی است. دلایلی چون عدم توانایی حضور در کارهای گروهی و خودرایی و عدم انتقادپذیری از مهترین مسائلی است که این تعدد را سبب می‌شود. همچنین نگاه دلال گونه برخی افراد به حوزه رسانه و خبر در کنار حضور دلالان رسانه که بی‌شک وجودشان غیرقابل‌انکار است از دیگر دلایل این افزایش کمی و روزافزون رسانه‌ها در بوشهر بوده است.
٩.راه‌های تقویت روزنامه‌نگاری و اطلاع‌رسانی بوشهر به پیشنهاد شما چیست؟

باید برای رشد در هر عرصه‌ای به‌صورت آهسته و پیوسته گام برداشت. آموزش و مطالعه مهم‌ترین مواردی است که باید به‌طورجدی به آن توجه کرد. اگر فعالان حوزه رسانه مطالعات خود را بالا ببرند خودبه‌خود از آسیب‌هایی چون شکل‌دهی به قلمشان توسط عوامل بیرونی و تحت تأثیر محیط قرار گرفتن مصون می‌مانند. سطح بالای مطالعه به افزایش آگاهی منجر شده و این آگاهی باعث می‌شود فعال رسانه‌ای نسبت به چالش‌های پیرامون خود به تحلیل بهتر و درک بالاتری دست یابد.

همچنین باید به قشر رسانه و معیشت آن ها توجه بیشتری شود تا با فراغ بال بیشتری نسبت به آسیب‌شناسی و پیگیری مشکلات جامعه واکنش نشان داده و تا حل شدن آن معضل راه را ادامه دهد. در غیر این صورت خبرنگاران در بوشهر خواه‌ناخواه در معرض خطراتی چون دلالان رسانه‌ای و یا قلم فروشی قرارگرفته که با توجه به مشکلات معیشتی موجود چندان قابل خرده گرفتن نیست. در کنار تمام این‌ها باید  نیاز به وجود یک انجمن صنفی قوی را به وضوح بیان کرد تا خبرنگاران بتوانند با پشتوانه بهتری ادامه حیات داده و در صورت بروز مشکلات با خیال راحت‌تری به حل شدن آن فکر کنند انجمنی که متأسفانه در حال حاضر آن‌چنان‌که باید فعال نیست و توجه ویژه‌تری را طلب می‌کند.

 

 

نظرات

تیتردو

حمید موذنی
گفت و گو از: سودابه زیارتی مردم بوشهر، مردمی مظلوم و آرام هستند. به‌نظر شما آیا این یک ویژگی مثبت و افتخارآمیز برای بوشهری‌هاست؟ این خصوصیت تا چه اندازه باعث آسیب این مردم شده؟ شما فکر نمی‌کنید این مظلومیت تا حد زیادی مردم را از همدلیِ عملی نسبت به یکدیگر دور کرده است؟(باتوجه به این‌که […]
آرشیو

مقالات

حمید موذنی
شجریران
غزال ساکی
روزنامه‌نگار حوزه‌ی جامعه و زنان
محمود بدیه
کلیسای گریگوری
حمید موذنی
توسعه بدون مطبوعات آزاد رخ نمی‌دهد
اسلاوی ژیژک
به برهوتِ ویروسی (وایرال) خوش آمدید
محمد غمخوار
رفتار دوگانه کرونا در بوشهر
علی شیخ زاده
استندآپ کمدی و طنز در دنیای مدرن
احمدزیدآبادی
مجلس یازدهم؛ پدیده‌ای نوظهور؟
پدرام باقری
دو نکته درباره قتل رومینا
راضیه اشعثی
ما بر مخروبه ای از بنیان های زیستی نشسته ایم!!!
ایرن واعظ‌زاده
کامو و مفهوم عدالت
مبین کرباسی
هزارمیلیارد تومان کجاست؟
یاشار تاج‌محمدی
در سوگِ خویش‌کاران (تاملاتی در پروژه‌یِ فکریِ شاهرخِ مسکوب)
هانا موسوی
“جهان مد و کالا شدگی زنان “
مرتضی رضایی
به وقت تتلو… به وقت شجریان… به وقت گوگوش
اسلاوی ژیژک
پاندمیک؛ کرونا جهان را تکان می‌دهد
غزال ساکی
نقد فمینیستی شاهنامه
سید مسعود حسینی
نگاهی به “بیمار در بیمارستان”
آلن بدیو
در مورد وضعیتِ اپیدمی
اسلاوی ژیژک
ما گونه‌ای هستیم که به حساب نمی‌آید
نعمت الله فاضلی
به خانه برمی‌گردیم اما به کدام خانه؟
جواد کاشی
مرگ دورِهَم عروسی است
حمید موذنی
جهان و کرونا: امروز و فردا
روزبه آقاجری
میراث زنده یک مبارز سوسیالیست
امیر ارسلان ادیب
چه‌کسی در خانه نمی‌ماند؟
امین بزرگیان
بوردیو و خرید در مواقع اضطراری
مهسا اسدالله‌نژاد
نیروی چشم‌های خیره مردم
پدرام باقری
ما در وضعیتِ بی‌دولتی قرار گرفته‌ایم
امیر ادیب
دختران خیابان انقلاب و رهاسازی نیروی «امتناع»
جان ام بری
چگونه آنفلوآنزای دهشتناکِ ۱۹۱۸ در سراسر آمریکا شیوع یافت؟
پدرام باقری
دو نکته درباره پرسش و پاسخ در سنای آمریکا
سید مسعود حسینی
کورونا و کورا – مرگ و پروا
مهسا اسدالله‌نژاد
کرونا و دو مسئله‌ی «غیرطبیعیِ» آن
امیر ارسلان ادیب
آپارتاید کارگری
مصطفی مهرآیین
نابود کردن فرآیندها،نابود کردن زندگی و تولید خشونت
نوید کلهرودی
شرحی بر کتاب اندیشیدن و ملاحظات اخلاقی از هانا آرنت
سعید ربیعی
انقلاب لهستان: لخ‌والسا و اتحادیه‌ی کارگری
حمید موذنی
عشق در سالهای وبا
حمید موذنی
درس های سریال تاج و تخت
سعید ربیعی
فساد سیاسی، جزئی یا نظام‌مند؟
آرشیو