ads1
ads3
تغییر رنگ سایت

شبکه های اجتماعی جامعه

آرشیو
آرشیو
آرشیو
Print This Post

پدرام باقری
با حسن عباسی چکار کنیم؟


«در تشریح حق آزادی بیان»

رشدِ جوامع بشری و نیاز انسان ها به ارتباط مداوم با یکدیگر سبب شد بسیاری از مسائل متولد شوند، در طول زمان تغییر یابند، معنای جدید بگیرند یا از نوع صورت بندی شوند. اخلاق، حقوق بشر، مسئله دیگری و… حاصل همین ارتباط انسان ها با یکدیگر است. در میان این ارتباطِ تنگاتنگ اصطحکاک میان انسان ها ناگزیر است. با برآمدن مدرنیته و تغییر چهره جهان انسان ها تلاش کردند این مسائل را به گونه ای بهتر صورت بندی کنند تا تفاوت های میان شان کمتر موجب ایجاد خشونت و اختلاف شود.
مسئله آزادی بیان یا حقِ ابراز وجود از همین مسائلی است که همواره گریبان انسان را گرفته است.

ولتر: من با تو مخالفم ولی حاضرم جانم را بدهم تا تو حرفت را بزنی

آیا باید از حقوق همگان دفاع کنیم؟ حتی کسانی که از نظر فکری مخالف ما هستند؟ یا می توانیم حقوق مخالفان را سلب کنیم؟
بر چه اساسی می توانیم حقوق کسی را سلب کنیم؟ یا به تعبیر دیگر آیا آزادی بیان حد و حدودی دارد؟

به گمانم برای پاسخ گفتن به این پرسش ها طرح مسئله «حق داشتن» و «حق بودن» و تشریح تفاوت آن ها می تواند راه گشا باشد. تا آن جا که به مدرنیته سیاسی مربوط می شود «حق داشتن» اساسی ترین مسئله است. «حق داشتن» به این معنا که سوژه جدای از شخصیت و دیدگاهش و به طور کلی جدای از آن چیزی که هست، حق دارد دیدگاهش را بیان کند، آن را به حوزه عمومی ببرد و با جهان به اشتراک بگذارد. حقِ «حق داشتن» به واسطه انسان بودن به سوژه اعطا می شود و ربطی به محتوای دیدگاهش ندارد. به تعبیر ساده تر حتی اگر فردی مهمل ببافد یا دروغ بگوید هیچ کس حق ندارد به این دلیل جلوی آزادی بیانش را بگیرد.
سوی دیگر ماجرا مسئله «حق بودن» است. داوری در این باره که محتوایی که سوژه تولید کرده تا چه اندازه صحیح است؟ برای پاسخ گفتن به این پرسش مشکلی اساسی داریم؛ زیرا هیچ مرجع خنثی ای برای داوری وجود ندارد! هر ایدئولوژی، دین یا جریان سیاسی به صورت پیش فرض دیدگاهی را حقیقت پنداشته و بر اساس آن به داوری می پردازد. از همین رو بحث درباره حقیقت یا ناحقیقت بودن یک دیدگاه، هرگز پایان ندارد.
نکته مهم در این جا بحث درباره «حق بودن» یک مسئله نیست بلکه درباره ی «حق داشتن» یک سوژه فارغ از محتوایش است.

آیا طرحی که صورت بندی کردیم کامل است؟ تا جایی که تجربه تاریخی به ما نشان داده تنها یک استثنا وجود دارد: آن جایی که یک سوژه مدافع یا مشوقِ دیدگاهی باشد که آن دیدگاه دیگر شهروندان را از حقِ «حق داشتن» محروم کند.
به عنوان مثال یک فاشیست نباید حق داشته باشد دیدگاهی را ترویج کند که در پی طرد دیگران از جامعه یا حذف فیزیکی شان باشد. به تعبیر دیگر تنها زمانی این حقِ «حق داشتن» ساقط می شود که سوژه با سواستفاده از این حق در پی محروم کردن دیگران باشد.

در چند روز گذشته که خبر دستگیری حسن عباسی در فضای عمومی منتشر شد، بحث در این رابطه نیز داغ شد. برای قضاوت حسن عباسی نباید به منطق خودش رجوع کنیم، چرا که اگر بنا را بر منطق خودش بگذاریم بدون شک باید قائل به حذفش باشیم، از سوی دیگر نباید به محتوای حرف هایش استناد کنیم. چرا که سخنان مهمل در میانش بسیار است، از تحلیل اشتباه درباره دازاین هایدگر گرفته تا رویاپردازی هایش درباره ایستگاه فضایی.
برای قضاوت عباسی تنها باید به این پرسش پاسخ دهیم. آیا محتوای دیدگاه حسن عباسی در پی محروم کردن دیگران از حق طبیعی شان بوده است یا خیر؟

اخبار مرتبط
نظرات

تیتردو

در حوزه دشتي و تنگستان
سرویس خبر جامعه آنلاین: عصر امروز محمدحسین بکمی در گفتگو با جامعه آنلاین خبر اعلام نامزدی اش برای انتخابات مجلس را تایید کرد. لینک کوتاه:
آرشیو

مقالات

سعید ربیعی
فساد سیاسی، جزئی یا نظام‌مند؟
حامد داراب
چرا داریوش آشوری روشنفکر است؟
محمدمهدی اردبیلی
غذا و وسوسه‌های شیطان
اسلاوی ژیژک
وقتی گزینه‌هایِ پیش‌ِ رو یکی از یکی بدترند
میشل فوکو
قدرتِ مقاومت‌کردن
حسام سلامت
در نقد اسطوره‌ی مردمِ همیشه خوب
حسین باقری
«فرو رفتنِ کلمه در فعلنِ پهلوها»
فرشاد پارسیان
حقوق و اخلاق در آرا بنتام
امیر محقق
۷ کتاب با موضوع «شهر» که باید بخوانیم
سعید ربیعی
فساد سیاسی، جزئی یا نظام‌مند؟
ساره واعظی لقب
«آبی یا صورتی»؟
آتنا مرکزی
نقش زنان در افزایش سرمایه های اجتماعی
آتنا مرکزی
خشونت علیه زنان: خشونت علیه جامعه
ملوین کانر
فرهنگ جوانان امروز ستایندۀ مرگ است
سمیرا بهزادی
فتوت ایرانی در دوره ایلخانی
محسن رنانی
فردا اول خلقت است
حمیدموذنی
یازدهم سپتامبر مبدا جهان جدید
ناصر فکوهی ۶۶
پیکان: ظهور و سقوط یک «افتخار ملی»
آتنا مرکزی
تبعیض جنسیتی در کابینه دوازدهم
مهدی یسری
مفهوم برنامه ریزی فرهنگی
ستاره تناور
مدنیت،شهروندی و کنش های معطوف به اخلاق
محمد رضا فولادی
چرخه حیات تروریسم جهادی در خاورمیانه
کیتی رویف
نویسندگان بزرگ چطور با مرگ زندگی کردند؟
محسن رنانی
جوانه‌های بلوغ در شمالِ جنوب
محمد فاضلی
کلنگ‌ها را غلاف کنید
نسرین ریاحی
مرزها در گام معلق لک لک ها
علی آتشی
جایی میان رمانس و خشونت
درک تامپسون
خودتان باشید
مهتا بذرافکن
چرا آب در ایران امنیتی شد؟
مسعود نیلی
در ضرورتِ کینه‌زدایی از سیاست
محمد فاضلی
باید خشمگین باشیم: بحران محیط زیست
تونی جات
از تاریخ چه آموخته‎ایم؟ احتمالاً هیچ
بهروز غریب‌پور
معلق در فضا
آتنا مرکزی
سهم زنان از امید
زیگمونت باومن
سلامتی و نابرابری
حمید موذنی
استاد ایرانی و آسیب شناسی چاپلوسی اجتماعی در ایران
اولریش بک و الیزابت بک‌گرنشایم
آشوب جهانی عشق
 
مصطفی ملکیان
در مصائب فقدان گفت و گو
حمید موذنی
کمدی اطلاع‌رسانی و تراژدی واقعیت خبر در ایران
مارگارت پکسن
صلح چیست؟
آرشیو