ads1
ads3
تغییر رنگ سایت

شبکه های اجتماعی جامعه

آرشیو
آرشیو
آرشیو
Print This Post

اگر توماس هابز مهمانِ شورای شهر بود!

اگر توماس هابز مهمانِ شورای شهر بود!
در میانه های قرن هفدهم کتابی نوشته شد که سر و صدای زیادی به پا کرد. نامش را از هیولای بی شاخ و دٌمِ افسانه ای گرفته بود که در بستر دریا زندگی میکرد. «لِویاتان» نام کتابِ توماس هابز بود.

بسیاری از اندیشمندان انتشار این کتاب را آغازگر تجدد در فلسفه سیاسی اروپا می‌دانند. هابز در لویاتان می خواست به مردم بفهماند که اگر سرنوشت سیاسی و اجتماعی را بر اساس رفتاری عقلانی و فرمانبرداری از قانون بنا کنند؛ بسیاری از مشکلات شان حل می شود و جامعه پیشرفت خواهد کرد.

اما این تمام سخن هابز نبود، نظر جنجالی وی در مورد «قدرت» حکومت بود. به عنوان مثال هابز در کتابِ دیگرش بهیموث ( ترجمه حسین بشیریه) می‌گوید: «قدرت عالیه همواره می بایست مطلق باشد، خواه آن قدرت در دست شهریار و یا در اختیار پارلمان باشد»
در آن زمان بسیاری از نمایندگان مجلس بریتانیا به دنبال کاستن از قدرت پادشاه (چارلز اول) و تقسیم آن با مجلس عوام بودند.

هابز که خود آغازگر مدرنیته در فلسفه سیاسی بود با کاستن قدرت پادشاه و تقسیم آن مخالف بود! هابز در مقابل نمایندگان مجلس بریتانیا ایستاد و در دفاع از سلطنت مطلقه لِویاتان را نوشت!
امروز همه ما هابز را بخاطر نگاه واقع گرایانه اش به سیاست و انسان می ستاییم، اما اگر بخواهیم با معیارهای زمان خودمان این نظرش را بررسی کنیم، بدون شک هابز را کنار می‌گذاریم.

اما اگر بخواهم روراست باشم گاهی اوقات که در عمارت امیریه مشغول تهیه گزارش از جلسات شورای شهر هستم، به هابز و فهم عمیقش غبطه می خورم. هابز چیزی را پیش بینی کرده بود که من هر یکشنبه آن را می‌بینم. اگر خودش هم چنان زنده بود و در جلسات شورای شهر شرکت می‌کرد و می دید که ناهماهنگی میانِ شورای شهر، شهرداری، فرمانداری و اداره آب و گاز چگونه باعث شده که کوچکترین معضلات شهری ماه ها همه را اسیر خود کند، با افتخار سرش را بالا می گرفت و رو به نمایندگان مجلس بریتانیا می گفت: «تحویل بگیرید، بوشهر را نگاه کنید و ببینید که تقسیم قدرت میان نهادهای مختلف چگونه باعث ناکارآمدی و کُندی سیستم می‌شود»
یکشنبه های شورا همیشه من را به یاد هابز می اندازد؛ وقتی که می بینم چگونه «بوروکراسی ضعیف» و «مشخص نبودن جایگاه و وظیفه هر نهاد» توان انسان ها را می فرساید. به اعتراف یکی از اعضا شهروندان مراجعه کننده بعضا تا ۴سال درگیر حل یک مسئله می شوند و در این سال ها هزاران بار پله های امیریه را گز می کنند.

جلسه امروز عصر شورا بیش از ۳ساعت به طول انجامید. سراسر آن ارائه شکایات و درخواست های شهروندان بود که بخش اعظم آن مربوط به ماه ها و سال ها پیش است که همچنان پیگیری می‌شوند ولی به اتمام نمی رسند.
بگذارید درباره عملکرد ناهماهنگ نهاد ها مثالی بزنم: این روزها در سطح شهر شاهد حفاری و جایگزینی لوله های آب هستیم. شاید برایتان جالب باشد که بدانید شهرداری مجوز حفاری خیابان ها را نداده است ولی اداره آب با هماهنگی استانداری و مراجع بالاتر خیابان های شهر را می تراشد! شورای شهر مدت هاست به دنبال رییس اداره آب و فرمانداری و… می دود تا بتواند هزینه ترمیم آسفالت کنده شده را بگیرد ولی همچنان موفق نشده است.

شورای شهر فقط نمونه کوچکی است. بقیه نهادها نیز کمابیش این گونه اداره می شوند. نمونه بارزش اداره آب و فرمانداری و رابطه شان با شورا.

اما تا جایی که به شورای شهر مربوط می‌شود اختلاف عمیق میان اعضا اجازه نمی دهد، ائتلافی قوی ایجاد کنند. همین مزید بر علت می شود که مجموعه شهرداری ضعیف انتخاب شود و ضعیف عمل کند. ائتلافِ حداقلی شورا که هر لحظه امکان ریزش آن وجود دارد عملا ما را در وضعیت بدونِ شهردار قرار داده است.

علاوه بر همه این ها منافع شخصی و تلاش برای پیشرفت سیاسی را لحاظ کنید. در کشورمان گفتمانی داریم که انسان ها را بر اساس تعهدشان به سیستم ارزش گذاری می کند نه تخصص شان در کار. همین گفتمان غلط زمینه را برای این فراهم می‌کند که افراد با گفتن بله قربان و توبیخ کردن زیردستان شان روز به روز جایگاه های بالاتر را کسب کنند و افرادی که موضعی مستقل اتخاذ می کنند؛ تحت فشار قرار بگیرند و به حاشیه بروند. نمونه آخرش را می توانید در حواشی جایزه ادبی بوشهر ببینید!
اگر همه این نکات را جمع ببندیم و خدمت توماس هابز ارائه کنیم احتمالا می گوید: «بروید خدا را شکر کنید که با این وضعیت، همین زندگی را هم دارید!»

اخبار مرتبط
نظرات

تیتردو

گفتگو با علی برزگر، مسئول جمعیت امام علی بوشهر
نام جمعیت امام علی را همۂ ما حداقل یک بار شنیده ایم. دیدن هر روزۂ کودکان کار بر سر چهار راه ها یا در پارک ها باعث شده کمابیش با نام این تشکل مردم نهاد و فعالیت هایش آشنایی نسبی داشته باشیم. لینک کوتاه:
آرشیو

مقالات

حسین باقری
«فرو رفتنِ کلمه در فعلنِ پهلوها»
فرشاد پارسیان
حقوق و اخلاق در آرا بنتام
امیر محقق
۷ کتاب با موضوع «شهر» که باید بخوانیم
سعید ربیعی
فساد سیاسی، جزئی یا نظام‌مند؟
ساره واعظی لقب
«آبی یا صورتی»؟
آتنا مرکزی
نقش زنان در افزایش سرمایه های اجتماعی
آتنا مرکزی
خشونت علیه زنان: خشونت علیه جامعه
ملوین کانر
فرهنگ جوانان امروز ستایندۀ مرگ است
سمیرا بهزادی
فتوت ایرانی در دوره ایلخانی
محسن رنانی
فردا اول خلقت است
حمیدموذنی
یازدهم سپتامبر مبدا جهان جدید
ناصر فکوهی ۶۶
پیکان: ظهور و سقوط یک «افتخار ملی»
آتنا مرکزی
تبعیض جنسیتی در کابینه دوازدهم
مهدی یسری
مفهوم برنامه ریزی فرهنگی
ستاره تناور
مدنیت،شهروندی و کنش های معطوف به اخلاق
محمد رضا فولادی
چرخه حیات تروریسم جهادی در خاورمیانه
کیتی رویف
نویسندگان بزرگ چطور با مرگ زندگی کردند؟
محسن رنانی
جوانه‌های بلوغ در شمالِ جنوب
محمد فاضلی
کلنگ‌ها را غلاف کنید
نسرین ریاحی
مرزها در گام معلق لک لک ها
علی آتشی
جایی میان رمانس و خشونت
درک تامپسون
خودتان باشید
مهتا بذرافکن
چرا آب در ایران امنیتی شد؟
مسعود نیلی
در ضرورتِ کینه‌زدایی از سیاست
محمد فاضلی
باید خشمگین باشیم: بحران محیط زیست
تونی جات
از تاریخ چه آموخته‎ایم؟ احتمالاً هیچ
بهروز غریب‌پور
معلق در فضا
آتنا مرکزی
سهم زنان از امید
زیگمونت باومن
سلامتی و نابرابری
حمید موذنی
استاد ایرانی و آسیب شناسی چاپلوسی اجتماعی در ایران
اولریش بک و الیزابت بک‌گرنشایم
آشوب جهانی عشق
 
مصطفی ملکیان
در مصائب فقدان گفت و گو
حمید موذنی
کمدی اطلاع‌رسانی و تراژدی واقعیت خبر در ایران
مارگارت پکسن
صلح چیست؟
محمدرضا فولادی
اصلاح طلبی پیش رونده یا تدریجی
علی آتشی
آوار اندیشه های شریعتی برای ما
داوید لوبروتون
انسان شناسی رنج ودرد
حمید موذنی
جهان در گیر ودار یک حرف
محمدرضا فولادی
اصلاح طلبی در عصر پسا هاشمی
شهلا اعزازی
شکل نوین خانواده
آرشیو