ads1
ads3
تغییر رنگ سایت

شبکه های اجتماعی جامعه

آرشیو
آرشیو
آرشیو
Print This Post

اضطراب در اشعار فروغ فرخزاد و غاده‌السمان

 

پروین پناهی نویسنده‌ی کتاب «اضطراب در اشعار فروغ فرخزاد و غاده‌السمان» به مناسبت پنجاهمین سال درگذشت فروغ فرخزاد در یادداشتی کوتاه، اشاره‌‌ای داشته به اضطراب مرگ در برخی از اشعار فروغ…

فروغ فرخزاد را شاعری پیشرو و اندیشمند می‌دانند که همواره در اشعارش دغدغه‌ی بشریت را داشته و تلاش کرده از این حیث به مسایل مختلف سیاسی و اجتماعی نظر داشته باشد. فروغ در «تولدی دیگر» و «ایمان بیاوریم به آغاز فصل سرد» به انواع اضطراب‌های مدرن بشری اشاره می‌کند: اضطراب تنهایی، مرگ، جنگ، خیانت، نبود آزادی و…

در میان اشعار فروغ اشاره‌ی او به مرگ بسیار است؛ حتی اشاره به مرگ خویش:
«مرگ من روزی فرا خواهد رسید
در بهاری روشن از امواج نور
در زمستانی غبار آلود و دور
یا خزانی خالی از فریاد و شور…»

فروغ از انسانی می‌گوید که جاودانه نیست و این مضطربش می‌کند:
«از دریچه نگاه می کنم
جز طنین یک ترانه نیستم
جاودانه نیستم!»

هراس از مرگ در انسان مدرن قرن بیستم چنان همه‌گیر است که لحظه‌ای آن را به خود نمی‌گذارد. آن‌قدر نزدیک که هر روز با فکر مرگ زندگی می‌کند تا جایی که مجبور بشود روزی با آن کنار بیاید. در این‌جا فروغ می‌گوید:
«نجات دهنده در گور خفته است
و خاک، خاک پذیرنده
اشارتیست به آرامش»

فروغ از زنی می‌گوید که بارها مرده است. او برای بارها مردن دلایل بسیاری داشته است. گاهی فقدان عشق، تنهایی، گاهی دوری از وطن، دوری از فرزند، افسردگی و دلایل متعدد دیگر… اما هرچه هست مرگی است که به گفته‌ی خودش بارها اتفاق افتاده است. پس مرگ تنها جدایی روح از جسم نمی‌تواند باشد:
«حق با شماست
من هیچ‌گاه پس از مرگم
جرئت نکرده‌ام که در آیینه بنگرم
و آن‌قدر مرده‌ام
که هیچ‌چیز مرگ مرا دیگر
ثابت نمی‌کند.»

«ولتر» می‌گوید: «انسان تنها موجودی است که به تجربه می‌داند که خواهد مُرد.»
این مرگ‌آگاهی در بسیاری از اشعار فروغ دیده می‌شود، در هراس از لحظه‌ای که کار تمام می‌شود و کاری از دست بر نمی‌آید! در این مضمون فروغ می‌گوید:
«به مادرم گفتم: دیگر تمام شد!
گفتم همیشه پیش از آن‌که فکر کنی اتفاق می‌افتد. ..
باید برای روزنامه تسلیتی بفرستیم.»

یکی از دغدغه‌های انسان مدرن مرگ است. این‌که آدمی به زمان مرگ خویش آگاه نیست و این بسیاری از انتخاب‌هایش را در هم می‌ریزد. این عدم قطعیت، و ندانستن زمان مرگ اندوه و هراس و اضطرابی را در شاعر به وجود آورده که در اشعارش دیده می‌شود. اگرچه مرگ سرانجام به سراغ تمامی موجودات خواهد آمد اما انسان این قدرت را دارد که با آثار خود، خود را جاودانه کند.

اخبار مرتبط
نظرات

تیتردو

در میان گذر این روزهای کرونایی که همه جا صحبت از تب و تردد و سرفه و بیماری و قرنطینه است نشستن پای صحبت آدم هایی که دنیا رو جور دیگری می بینند حال دیگری دارد. آنها که گذشته اند از ناامیدی و ترس و رکود و سکوت و به نقطه زیبای آگاهی و بینش […]
آرشیو

مقالات

اسلاوی ژیژک
ما گونه‌ای هستیم که به حساب نمی‌آید
روزبه آقاجری
میراث زنده یک مبارز سوسیالیست
مهسا اسدالله‌نژاد
نیروی چشم‌های خیره مردم
امیر ادیب
دختران خیابان انقلاب و رهاسازی نیروی «امتناع»
جان ام بری
چگونه آنفلوآنزای دهشتناکِ ۱۹۱۸ در سراسر آمریکا شیوع یافت؟
سید مسعود حسینی
کورونا و کورا – مرگ و پروا
مهسا اسدالله‌نژاد
کرونا و دو مسئله‌ی «غیرطبیعیِ» آن
امیر ارسلان ادیب
آپارتاید کارگری
مصطفی مهرآیین
نابود کردن فرآیندها،نابود کردن زندگی و تولید خشونت
نوید کلهرودی
شرحی بر کتاب اندیشیدن و ملاحظات اخلاقی از هانا آرنت
سعید ربیعی
انقلاب لهستان: لخ‌والسا و اتحادیه‌ی کارگری
حمید موذنی
عشق در سالهای وبا
حمید موذنی
درس های سریال تاج و تخت
سعید ربیعی
فساد سیاسی، جزئی یا نظام‌مند؟
حامد داراب
چرا داریوش آشوری روشنفکر است؟
محمدمهدی اردبیلی
غذا و وسوسه‌های شیطان
اسلاوی ژیژک
وقتی گزینه‌هایِ پیش‌ِ رو یکی از یکی بدترند
میشل فوکو
قدرتِ مقاومت‌کردن
حسام سلامت
در نقد اسطوره‌ی مردمِ همیشه خوب
حسین باقری
«فرو رفتنِ کلمه در فعلنِ پهلوها»
فرشاد پارسیان
حقوق و اخلاق در آرا بنتام
امیر محقق
۷ کتاب با موضوع «شهر» که باید بخوانیم
سعید ربیعی
فساد سیاسی، جزئی یا نظام‌مند؟
ساره واعظی لقب
«آبی یا صورتی»؟
آتنا مرکزی
نقش زنان در افزایش سرمایه های اجتماعی
آتنا مرکزی
خشونت علیه زنان: خشونت علیه جامعه
ملوین کانر
فرهنگ جوانان امروز ستایندۀ مرگ است
سمیرا بهزادی
فتوت ایرانی در دوره ایلخانی
محسن رنانی
فردا اول خلقت است
حمیدموذنی
یازدهم سپتامبر مبدا جهان جدید
ناصر فکوهی ۶۶
پیکان: ظهور و سقوط یک «افتخار ملی»
آتنا مرکزی
تبعیض جنسیتی در کابینه دوازدهم
مهدی یسری
مفهوم برنامه ریزی فرهنگی
ستاره تناور
مدنیت،شهروندی و کنش های معطوف به اخلاق
محمد رضا فولادی
چرخه حیات تروریسم جهادی در خاورمیانه
کیتی رویف
نویسندگان بزرگ چطور با مرگ زندگی کردند؟
محسن رنانی
جوانه‌های بلوغ در شمالِ جنوب
محمد فاضلی
کلنگ‌ها را غلاف کنید
نسرین ریاحی
مرزها در گام معلق لک لک ها
علی آتشی
جایی میان رمانس و خشونت
آرشیو