ads1
ads3
تغییر رنگ سایت

شبکه های اجتماعی جامعه

آرشیو
آرشیو
آرشیو
Print This Post

احمد آرام و مدرن کردن روایت های بومی


کارگاه احمد آرام با موضوع «بوم و پسابوم در ادبیات داستانی» بیش از هرچیز یک روایت دو ساعته از فرهنگ و آداب زندگی روزمره مردم بوشهر بود.

آرام که با نوشتن داستان ها و نمایشنامه های بسیار، نامی آشنا در میان اهالی فرهنگ و ادب بوشهر است؛ در این کارگاه به نوعی پرده از راز موفقیت و سبک و سیاق کاری خودش برداشت.

احمد آرام با گریزهای فراوان و روایت کردن داستان های روزمره از زندگی مردم بوشهر، از معماری خانه های بافت قدیم گرفته تا صدای سنج و دمام و فعالیت جاشو ها نشان داد چه «امکان»هایی برای داستان نویسی در این بستر وجود دارد. آرام با ذکر مثال هایی از داستان های خودش نویسندگان جوان را بیش از هرچیز به مطالعه زندگی روزمره مردم بوشهر تشویق کرد و مدعی بود در دل این روزمرگی ها، خمیرمایه ای قوی برای نوشتن داستان وجود دارد.

مثلا زندگی جاشو ها و روایت هایشان از دریا و دیدارشان با موجود افسانه ای «مَن مَن داس» یک خمیرمایه قوی برای نوشتن داستان است. اما به زعم آرام این خمیرمایه اگر صرفا روایت شود چندان ارزشمند نیست. باید بتوانیم به آن ها «خیانت» کنیم. تلقی آرام از خیانت کردن به روایت های بومی، تغییر دادن آن ها به گونه ای است که با اقتضائات زمان هم خوانی داشته باشند.

به عنوان مثال در گذشته جاشو ها از خانواده خود جدا می شدند و مدت ها بدون هیچ وسیله ارتباطی بر روی لنج زندگی می کردند. این جاشو ها به سبب فاصله گرفتن از مردم و واقعیات زندگی، به رویا رو می آوردند و افسانه می ساختند. افسانه مَن مَن داس یکی از همین افسانه ها است. موجود دریایی ای با موهای بلوند و دست هایی شبیه داس دارد که جاشو های خسته را گول می زند و با خود به اعماق اقیانوس می برد. حال در نظر بگیرید کسی بخواهد همین داستان را صرفا روایت کند و بر روی کاغذ بیاورد. طبیعی است مردمِ امروز و حتی خودِ جاشو ها این افسانه را نمی پذیرند. چون وسایل ارتباط جمعی به جاشو ها این امکان را می دهد که با خانواده اش ارتباط داشته باشد. در این جاست که نویسنده جایگاه مهمی پیدا می‌کند. نویسنده باید بتواند به این روایت بومی خیانت کند. این روایت را مدرن کند و من من داس را در یک زندگی شهری بازتولید کند. باید در زندگی شهری شخصی را پیدا کند که ویژگی های آن زمان من من داس را برای مردم امروز داشته باشد.
پروژه داستان نویسی آرام همانطور که از کلامش بر می آمد همین مدرن کردن فرهنگ و روایت های بومی است.

آرام در این راه بر «واژه» ها نیز تاکید زیادی داشت. در نقد برخی نویسندگان جوان گفت: گاهی اوقات نویسندگان فکر می کنند هرچقدر که ضرب المثل و واژه های بومی وارد داستان کنند، داستان جذاب تر و بومی تر می شود. در صورتی که باید تعادل را حفظ کرد. باید بسنجیم ببینیم این واژه ضرب آهنگ مناسب را دارد یا خیر؟»
و در بحث واژگان آثار بی نظیر صادق چوبک و ترجمه نجف دریابندری از رمان «پیرمرد و دریا» را مثال زد که هنرمندانه واژه های محدودی از بوم را در کارهایشان استفاده کرده اند.
نویسنده رمان «باغ استخوان های نمور» در پایان صحبت هایش گریزی هم به آمریکای جنوبی زد و با ارائه مثال هایی از آثار فونتس و مارکز نشان داد که چگونه نسل طلایی دهه۶۰ و ۷۰ میلادی آمریکای جنوبی با بهره گرفتن از ادبیات بومی دست به تولید آثاری زدند که جریان داستان نویسی در جهان را دست خوش تغییر کرد.

سخنان آرام در جلسه به خاطر شیوه روایت گری اش از بوشهر باعث می شد که حتی کسانی که داستان نویس نبودند، جذبِ روزمرگی های مردم این دیار بشوند.

 

 پدرام باقری

اخبار مرتبط
نظرات

تیتردو

گفتگو با علی برزگر، مسئول جمعیت امام علی بوشهر
نام جمعیت امام علی را همۂ ما حداقل یک بار شنیده ایم. دیدن هر روزۂ کودکان کار بر سر چهار راه ها یا در پارک ها باعث شده کمابیش با نام این تشکل مردم نهاد و فعالیت هایش آشنایی نسبی داشته باشیم. لینک کوتاه:
آرشیو

مقالات

حسین باقری
«فرو رفتنِ کلمه در فعلنِ پهلوها»
فرشاد پارسیان
حقوق و اخلاق در آرا بنتام
امیر محقق
۷ کتاب با موضوع «شهر» که باید بخوانیم
سعید ربیعی
فساد سیاسی، جزئی یا نظام‌مند؟
ساره واعظی لقب
«آبی یا صورتی»؟
آتنا مرکزی
نقش زنان در افزایش سرمایه های اجتماعی
آتنا مرکزی
خشونت علیه زنان: خشونت علیه جامعه
ملوین کانر
فرهنگ جوانان امروز ستایندۀ مرگ است
سمیرا بهزادی
فتوت ایرانی در دوره ایلخانی
محسن رنانی
فردا اول خلقت است
حمیدموذنی
یازدهم سپتامبر مبدا جهان جدید
ناصر فکوهی ۶۶
پیکان: ظهور و سقوط یک «افتخار ملی»
آتنا مرکزی
تبعیض جنسیتی در کابینه دوازدهم
مهدی یسری
مفهوم برنامه ریزی فرهنگی
ستاره تناور
مدنیت،شهروندی و کنش های معطوف به اخلاق
محمد رضا فولادی
چرخه حیات تروریسم جهادی در خاورمیانه
کیتی رویف
نویسندگان بزرگ چطور با مرگ زندگی کردند؟
محسن رنانی
جوانه‌های بلوغ در شمالِ جنوب
محمد فاضلی
کلنگ‌ها را غلاف کنید
نسرین ریاحی
مرزها در گام معلق لک لک ها
علی آتشی
جایی میان رمانس و خشونت
درک تامپسون
خودتان باشید
مهتا بذرافکن
چرا آب در ایران امنیتی شد؟
مسعود نیلی
در ضرورتِ کینه‌زدایی از سیاست
محمد فاضلی
باید خشمگین باشیم: بحران محیط زیست
تونی جات
از تاریخ چه آموخته‎ایم؟ احتمالاً هیچ
بهروز غریب‌پور
معلق در فضا
آتنا مرکزی
سهم زنان از امید
زیگمونت باومن
سلامتی و نابرابری
حمید موذنی
استاد ایرانی و آسیب شناسی چاپلوسی اجتماعی در ایران
اولریش بک و الیزابت بک‌گرنشایم
آشوب جهانی عشق
 
مصطفی ملکیان
در مصائب فقدان گفت و گو
حمید موذنی
کمدی اطلاع‌رسانی و تراژدی واقعیت خبر در ایران
مارگارت پکسن
صلح چیست؟
محمدرضا فولادی
اصلاح طلبی پیش رونده یا تدریجی
علی آتشی
آوار اندیشه های شریعتی برای ما
داوید لوبروتون
انسان شناسی رنج ودرد
حمید موذنی
جهان در گیر ودار یک حرف
محمدرضا فولادی
اصلاح طلبی در عصر پسا هاشمی
شهلا اعزازی
شکل نوین خانواده
آرشیو