ads1
ads3
تغییر رنگ سایت

شبکه های اجتماعی جامعه

آرشیو
آرشیو
آرشیو
Print This Post

آواهای مادرانه استان بوشهر به صحنه رفت

آواهای مادرانه استان بوشهر به همت علیرضا رمضانی در پردیس جم به روی صحنه رفت. نظر به اهمیت این کار گفت و گویی با رمضانی انجام داده ایم وی در بخشی از گفت و گو بیان داشت: «آواهای مادرانه در واقع بیشترین حضور را در زندگی مردمان اقلیم های جغرافیایی مناطق مختلف ایران را دارند.اما به دلیل عدم حضور در صحنه اجرایی و همچنینن محدودیت در تک خوانی زنان یا اجرای عمومی برای پژوهشگران حوزه های مختلف موسیقی و مردم شناختی و جامعه شناختی هنوز ناشناخته هستند و به این موضوع تا کنون کمتر و یا اصلا پرداخته نشده است.»

 

علیرضا رمضانی، دانش آموخته هنرهای تجسمی (کارشناسی)و کارشناسی ارشد پژوهش هنر در شیراز و کارشناسی موسیقی و تحصیل دوره ای در آکادمی موسیقی  ژیوان گاسپاریان ارمنستان و…کرده است. رتبه برتر نوازندگی و صلاحیت تدریس سنتور از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ، تالیفات چاپ شده و آماده چاپ چلیپا و یک حنجره غزل در والنتاین و… از جمله مواردی ست که وی کسب  و پیگیری نموده است.

وی در زمینه مطالعه مردم شناختی آواهای مادرانه در استان بوشهر و موسیقی سواحل و جزایر خلیج فارس(در حال نگارش) و…پژوهش هایی را داشته است.

رمضانی هم اکنون مشغول تدریس و فعالیت های پژوهشی و اتنوموزیکولوژی ( مردم شناسی موسیقی) می باشد و به مناطق مختلف استان بوشهر و سایر استان سفر می کند.

طی هفته گذشته علیرضا رمضانی نمایش موسیقایی را در پردیس جم با عنوان  آواهای مادرانه به روی صحنه برد . با وی گفت وگویی در این خصوص داشته ایم که از نظر می گذرد.

 

١. آقای رمضانی به تازگی در پردیس جم یک کار هنری بی سابقه را انجام دادید و آواهای مادرانه را به روی صحنه بردید. لطفن در این خصوص توضیح دهید؟
ابتدا باید توضیح بدهم که این آواهاخاص مادران می باشد که مادران از تولد فرزند تا جشن عروسی تا عزاداری و مراسم و آیین های مذهبی در مناطق مختلف استان می خوانند. با توجه به سفرهای مختلف و پژوهش میدانی ، یکی از سفرها مربوط به شهرستان جم می شد . در نتیجه مدیریت محترم مهدکودک پارس ۲ واقع در پردیس جم متوجه این قضیه شدند و با همکاری مدیریت بهزیستی شهرستان جم و مدیریت شهرک پردیس جم توانستیم طرح آواهای مادرانه را ویژه مادران اجرا کنیم. در ادامه مادران آگاه محلی را از مناطق گناوه و بوشهر و دشتستان و جم و قشقایی های ساکن استان بوشهر  طی چند جلسه ملاقات و توجیه و اهمیت این آواها به جشنواره دعوت کردیم. هدف از این جشنواره که در واقع برای اولین بار در کشور اجرا میشه ،آشنایی مادران امروز با آواهای بومی محلی فراموش شده و انتقال آن به نسل امروز میباشد . آنچه تا کنون در کشور اجرا شده خاص یک آوا مانند لالایی ها بود.

 

٢. از چه زمانی به این ایده رسیدید و آغاز بکار شما کی بردید؟
حدود سه سال پیش پژوهشی تحت عنوان مطالعه مردم شناختی اواهای مادرانه در استان بوشهر را به صورت میدانی و کتابخانه ای شروع کردم و به مناطق مختلف استان جهت ضبط و ثبت آواهای مادرانه سفر داشتم. از همان زمان به این فکر بودم که بتوانیم صدای مادران نسل دیروز را به مادران امروز جهت حفظ اصالت این فرهنگ موسیقایی انتقال دهیم که در واقع حدود یک ماه پیش تا کنون با اقامت در شهرستان جم و پیگیری های متعدد با همکاری مسوولان نامبرده توانستیم این ایده را اجرا کنیم.

٣. اواهای مادرانه چه نوع موسیقی است؟ ویژگی ان چیست؟
آواهای مادرانه در واقع برای اولین بار در دوره کارشناسی ارشد پژوهش هنر که بودم این نام را برای پایان نامه انتخاب کردم . در دانشگاه تهران با استقبال دکتر هومان اسعدی که اتنوموزیکولوگ برجسته ایران میباشند روبرو شد و چند جلسه پیرامون این موضوع جلسه بحث و تبادل نظر را گذاشتیم ، همچنین دکتر محسن سعیدی مردم شناس مطرح کشور در دانشگاه یزد ، و دیگر صاحب نظران همه این نام را با این موضوع تایید و تشویق به انجام این کار کردند. مطالعه مردم شناختی آواهای مادرانه در استان بوشهر در واقع نام این پژوهش میباشد که برای توضیح بیشتر سوال شما باید بگم که این آواها در واقع شامل آنچه مادران برای فرزندان میخوانند ، میشود. مانند لالایی ها که در دوره تولد، فرزند بزرگ تر میشود اصطلاح را نازآوا گذاشتیم که تفاوت آن با لالایی این است که نازآوا با ریتم اجرا میشود و لالایی با متر آزاد، در ادامه موسیقی جشن که بیت خوانی مراسم عروسی و در پایان آواهای مرگ و عزا و مذهبی مانند چاووش خوانی و لالایی علی اصغر و بیت خوانی عزا و…..را شامل میشود. ابتدا ضبط میدانی، سپس تحلیل های جامعه شناختی و مردم شناختی اشعار هر منطقه و در پایان تحلیل موسیقایی و نت نگاری آواهای مربوط به هر منطقه را انجام میدهیم.

۴. در این زمینه به چه مناطقی سر زدید و تفاوت این اراها در مناطق مختلف چگونه بود؟
جهت انجام پژوهش میدانی این اثر یک بحثی را اولین بار در پژوهشی موسیقی اقوام عنوان کردم تحت عنوان جغرافیای تاریخی موسیقی اقوام،که این موضوع را در استان بوشهر در واقع عملی کردم. ابتدا استان بوشهر را طبق گونه های موسیقایی موجود به مناطق مختلف جغرافیایی تقسیم کردم و سپس مسافرت ها جهت ضبط میدانی را شروع کردم. مانند کنگان و عسلویه ؛ دیلم و گناوه و بندر ریگ ؛ جزیره خارک، دشتستان، عشایر دشتستان، دشتی، بوشهر، جم و ریز. در برخی مناطق ممکن است بیشتر به روستاها مراجعه کنم و طبق اصالت و بکر بودن گونه های موسیقی ان منطقه محل مورد پژوهش را انتخاب میکنم. تفاوت در لهجه ها و ریتم ها و گویش ها و گاهی زبانها کاملا مشهود میباشد .در مناطق مختلف استان بوشهر زبان های ترکی قشقایی، لری و عربی خاص آن مناطق را داریم. مثلا تفاوت در ریتم های ترکی قشقایی نسبت به سایر مناطق بسیار مشهود میباشد.

۵. آواهای مادرانه چقدر دستخوش تغییر زمانه شده اند و چه میزان اصالت خود را حفظ کرده اند؟

در برخی مناطق واقعا فراموش شده و خاص این پژوهش بازماندگان این آواها برای ما میخوانند و واقعا هنگام حضور میدانی تغییر فرهنگ ها را در بین چند نسل احساس میکنیم و کاملا قابل درک میباشد. مثلا در بخش لالایی بسیاری از مادران امروز هیچ اطلاعی از لالایی ندارند و تنها گوش انان با نوای موسیقایی آن آشناست و حتی اشعار را هم به یاد ندارند. بیشتر مادران به موسیقی روز زندگی شهرنشینی روی اورده اند و متاسفانه لالایی بومی محلی را کمتر میبینیم که حتی بتوانیم پیرامون تغییرات ان بحث کنیم. با رشد مهد کودک ها و تربیت کلاسیک و نوین در دوران کودکی ،در ادامه با امدن موسیقی های الکترونیک و همچنین اواهای حزن انگیز موسیقی ایرانی ، متاسفانه در سه بخش تولد،جشن و عزاداری این گونه های موسیقایی بومی محلی فراموش شده اند . تنها اصالت این گونه های موسیقایی را میتوانیم در حضور مادران تا دهه پنجاه خورشیدی بشنویم. مادران دهه شصت تا به امروز به ندرت اصالت را حفظ میکنند.

 

۶. در اواهای مادرانه مناطق مختلف نقاط اشتراک و افتراق مضمون ها در چیست؟ جغرافیا و یا اقلیم در تفاوت ها موثرتد یا گویش و قومیت؟

انچه در مناطق مختلف میبینیم برخی ریتم های گونه های موسیقایی میباشند . ساکنان مناطق ساحلی در مضمون اشعار آنچه استفاده میکنند با مناطق کوهستانی دشتستان کاملا متفاوت است. یا اینکه در ریتم و مضمون و زبان، لالایی قشقایی مناطق بوشکان با لالایی عربی شهرستان کنگان کاملا متفاوت میباشد. آنچه در بین سایر مناطق مشترک میباشد حزن و اندوه در اشعار و از لحاظ جامعه شناختی هم مثال بزنیم پدیده پدر سالاری در خانواده های مناطق جنوبی میباشد. اصطلاح و تئوری جامعه شناختی پدر غایب را آنتونی گیدنز گفته اند را میتوانیم در خانواده هایی که پدران به سفرهای کاری دریایی یا اقامت چند ماهه در کشورهای همسایه میروند ببینیم.در بحث گویش و قومیت و اقلیم همچنین تفاوتهای زیادی وجود دارد که مثال بارز آن بلوک حیات داوود و لیراوی قدیم میباشند که همجواری با سرزمین ساکنان لر کوچک ، همجواری با دریا و اب و هوا با سایر مناطق استان بوشهر کاملا متفاوت میباشند.

 

٧. اواهای مادرانه نمودی خارج از گوش کودک هم دارند و استفاده ی موسیقیایی در مکان و زمان دیگری هم می شود؟

اینکه واژه مادرانه را بکار میبریم به این دلیل است که در تمام مراحل اواهای مربوط به زنان برای فرزندان میباشند. همانطور که عرض کردم از تولد فرزند تا جوانی و عزاداری را شامل میشود. اینکه خارج از گوش فرزند باشد و در زمان و مکان دیگری اجرا شود ، باید عرض کنم که بله، بسیاری آثار موسیقایی ما برگرفته از همین آواهای محلی مناطق میباشند که برای سازهای ایرانی و خوانندگان موسیقی هفت دستگاه ایرانی استفاده شده اند. برای مثال در موسیقی محلی بوشهر بسیاری از آواهای شادمانه مادران تنظیم شده و به روی صحنه میرود، در بخش اجرایی سازهای ایرانی با موسیقی هفت دستگاه ایرانی میتوانیم حاجیانی و بیدکانی و دشتستانی را در آواز دشتی دستگاه شور ببینیم.بنابراین بسیاری از همین اواهای مادران امروزه جهت اجرای کنسرت موسیقی ملی و محلی تنظیم شده و در مکانها و زمانهای متفاوت عرضه می شود.

 

٩. در این جشنواره از چند شرکت کننده استفاده شد و میزان استقبال از ان چگونه بود؟
در این جشنواره یازده شرکت کننده از مناطق مختلف استان بوشهر در روز سه شنبه نوزدهم بهمن ماه شرکت کردند. استقبال با توجه به اینکه حضور خاص بانوان بود بسیار خوب بود . در واقع در شهرک پردیس جم از تمام مناطق ایران سکونت دارند و همراه با اهالی جم در این جشنواره حضور داشتند. به طوری که درخواست دایمی بودن این جشنواره در ایام دهه فجر هر سال به اینجانب پیشنهاد شد.

١٠. اواهای مادرانه چه جایگاهی در موسیقی محلی و ملی ما دارند؟
آواهای مادرانه در واقع بیشترین حضور را در زندگی مردمان اقلیم های جغرافیایی مناطق مختلف ایران را دارند.اما به دلیل عدم حضور در صحنه اجرایی و همچنین محدودیت در تک خوانی زنان یا اجرای عمومی برای پژوهشگران حوزه های مختلف موسیقی و مردم شناختی و جامعه شناختی هنوز ناشناخته هستند و به این موضوع تا کنون کمتر و یا اصلا پرداخته نشده است. لذا از لحاظ اجرای صحنه ای و پژوهشی در عمل نمیتوانیم برای این گونه موسیقایی جایگاهی در فرهنگ و هنر ایران زمین مشخص کنیم اما در واقع یکی از غنی ترین و بحث انگیزترین بخش موسیقایی محلی و ملی ما را تشکیل میدهند.

١١. به لحاظ جامعه شناسی و روان شناسی اجتماعی ، اواهای موسیقیایی چه جایگاه و تاثیری بر روابط انسانی در این مناطق داشته اند؟
آنچه به طور محسوس و در پژوهش های میدانی دریافت کرده ام روابط فرزند با مادران قدیم که اصالت خود را در پوشش لباس و گویش و شیوه زندگی حفظ کرده اند بسیار عمیق و پویاتر میباشد. در بسیاری از مناطق این روابط را در سنین مختلف با گونه های مختلف عاطفی و احساسی و ارتباطی دیده ام. برخی مناطق دختر به شهر دیگر شوهر کرده و فرزندان در تعطیلات برای دیدن مادربزرگ ها روزشماری میکنند و امکانات شهری را رها کرده و بعضا روزها یا ماه در منزل مادر بزرگ میمانند. همچنین در طفولیت و کودکی مادران امروز با گریه شدید کودکان که روبرو میشوند برای آرام کردن آنان را به مادربزرگ ها میسپارند و با نوای انان آرام میگیرند. در اشعار مادرانه پیوند خویشاوندی در درجات چندم قوم و خویشی نهفته است که در جوامع صنعتی و پیشرفته امروز کمتر شاهد آن هستیم و در واقع این ارتباطات به خویشاوندان درجه اول محدود میشود. بعضا دیده میشود که در اشعار لالایی ، عروسی و عزاداری از این ارتباط خویشاوندی نام برده میشود . بنابر این با حفظ این اصالت و انتقال آن به نسل امروز و بعدها میتوانیم این گسستگی ها را پیوند دهیم.

تنها پیوند دهنده و انتقال دهنده این فرهنگ ها میتوانند پژوهشگران حوزه های مختلف مردم شناسی و جامعه شناسی باشند که خوشبختانه در موضوع مورد بحث ما که در واقع همان اتنوموزیکولوژی یا قوم موسیقی شناسی میباشد میتواند به این موضوع ورود پیدا کند .

١٢. سخن پایانی
در پایان سپاسگزاری میکنم از شما که به این موضوع اهمیت داده و پرداخته اید. همچنین از تمام کسانی که در اجرای این جشنواره در واقع همگی مدیریت کردند و همکار بودند سپاسگزاری میکنم. از جمله مدیریت محترم شهرک پردیس جم ،مدیریت محترم بهزیستی شهرستان جم، مدیریت محترم و پرسنل مهدکودک پارس ۲ پردیس جم، مسوولین محترم فرهنگی و هنری و آموزش و روابط عمومی شهرک پردیس جم.
آواهای مادرانه از تولد تا مرگ

اخبار مرتبط
نظرات
بوشهر زی

یکم:هر دو اصطلاح”آواهای مادرانه” و”ناز آوا” بسیار زیبا ورسا انتخاب شده اند. دوم:هرچندگردآوری این دوبخش از”فرهنگ توده”درایران پیشینه ای کوتاه دارد -شاید هفتاد سال- امّا انباشتگی آن ها بسیار راه گشای کارهای نو است.(آوانویسی کار آمد واستانده،زمینه یابی های جامه شناختی ،زبان پژوهی و…)سوم:اگر این هنرمند وپژوهشگر از اهالی استان بوشهر باشد؛ توصیه می کنم ناز آواها ی زبان عربی عامیانه ء استان نیز گرد آوری کند!چهارم: دِی کِلِکو! سِلام!/ کِلِت زده(زِدِن) کِلام# اِش می زنام دِکو/ تو گلّه یی مِکو! موفّق باشید!

تیتردو

حمید موذنی
گفت و گو از: سودابه زیارتی مردم بوشهر، مردمی مظلوم و آرام هستند. به‌نظر شما آیا این یک ویژگی مثبت و افتخارآمیز برای بوشهری‌هاست؟ این خصوصیت تا چه اندازه باعث آسیب این مردم شده؟ شما فکر نمی‌کنید این مظلومیت تا حد زیادی مردم را از همدلیِ عملی نسبت به یکدیگر دور کرده است؟(باتوجه به این‌که […]
آرشیو

مقالات

حمید موذنی
شجریران
غزال ساکی
روزنامه‌نگار حوزه‌ی جامعه و زنان
محمود بدیه
کلیسای گریگوری
حمید موذنی
توسعه بدون مطبوعات آزاد رخ نمی‌دهد
اسلاوی ژیژک
به برهوتِ ویروسی (وایرال) خوش آمدید
محمد غمخوار
رفتار دوگانه کرونا در بوشهر
علی شیخ زاده
استندآپ کمدی و طنز در دنیای مدرن
احمدزیدآبادی
مجلس یازدهم؛ پدیده‌ای نوظهور؟
پدرام باقری
دو نکته درباره قتل رومینا
راضیه اشعثی
ما بر مخروبه ای از بنیان های زیستی نشسته ایم!!!
ایرن واعظ‌زاده
کامو و مفهوم عدالت
مبین کرباسی
هزارمیلیارد تومان کجاست؟
یاشار تاج‌محمدی
در سوگِ خویش‌کاران (تاملاتی در پروژه‌یِ فکریِ شاهرخِ مسکوب)
هانا موسوی
“جهان مد و کالا شدگی زنان “
مرتضی رضایی
به وقت تتلو… به وقت شجریان… به وقت گوگوش
اسلاوی ژیژک
پاندمیک؛ کرونا جهان را تکان می‌دهد
غزال ساکی
نقد فمینیستی شاهنامه
سید مسعود حسینی
نگاهی به “بیمار در بیمارستان”
آلن بدیو
در مورد وضعیتِ اپیدمی
اسلاوی ژیژک
ما گونه‌ای هستیم که به حساب نمی‌آید
نعمت الله فاضلی
به خانه برمی‌گردیم اما به کدام خانه؟
جواد کاشی
مرگ دورِهَم عروسی است
حمید موذنی
جهان و کرونا: امروز و فردا
روزبه آقاجری
میراث زنده یک مبارز سوسیالیست
امیر ارسلان ادیب
چه‌کسی در خانه نمی‌ماند؟
امین بزرگیان
بوردیو و خرید در مواقع اضطراری
مهسا اسدالله‌نژاد
نیروی چشم‌های خیره مردم
پدرام باقری
ما در وضعیتِ بی‌دولتی قرار گرفته‌ایم
امیر ادیب
دختران خیابان انقلاب و رهاسازی نیروی «امتناع»
جان ام بری
چگونه آنفلوآنزای دهشتناکِ ۱۹۱۸ در سراسر آمریکا شیوع یافت؟
پدرام باقری
دو نکته درباره پرسش و پاسخ در سنای آمریکا
سید مسعود حسینی
کورونا و کورا – مرگ و پروا
مهسا اسدالله‌نژاد
کرونا و دو مسئله‌ی «غیرطبیعیِ» آن
امیر ارسلان ادیب
آپارتاید کارگری
مصطفی مهرآیین
نابود کردن فرآیندها،نابود کردن زندگی و تولید خشونت
نوید کلهرودی
شرحی بر کتاب اندیشیدن و ملاحظات اخلاقی از هانا آرنت
سعید ربیعی
انقلاب لهستان: لخ‌والسا و اتحادیه‌ی کارگری
حمید موذنی
عشق در سالهای وبا
حمید موذنی
درس های سریال تاج و تخت
سعید ربیعی
فساد سیاسی، جزئی یا نظام‌مند؟
آرشیو