ads1
ads3
تغییر رنگ سایت

شبکه های اجتماعی جامعه

آرشیو
آرشیو
آرشیو
Print This Post

آرشه همایون خرم با انسان سخن می گوید


علیرضا رمضانی/ موزیسین و پژوهشگر موسیقی
۹ تیر زادروز همایون خرم، آهنگساز و موسیقیدان برجسته ایرانی است. مادرش که از طرفداران موسیقی ایرانی بود به خاطر علاقه فراوانش به دستگاه همایون، این نام را برایش انتخاب کرد. توانایی او در آفرینش آنی ملودیهای جاندار و جذاب، بافت تکنوازیهای او را به مراتب از کارهای دیگران خوش ساخت تر و پرمایه تر می‌سازد. از این بابت می‌توان گفت قابلیت آهنگسازی خرم نسبت به نوازندگی اش برتری داشت. به بهانه زادروز همایون خرم به سراغ تعدادی از هنرمندان بوشهری رفتیم و درباره او که اصالتا بوشهری است، سوالاتی پرسیدیم

۱. با وجود بوشهری بودن همایون خرم به نظر می رسد شناخت مردم بوشهر نسبت به وی چندان زیاد نیست. به نظر شما دلیلش چیست؟

۱_ عدم حضور و ارتباط ایشان با زادگاه خود و همچنین عدم اطلاع رسانی و کمبود ارتباط رسانه ای در دهه های پیشین حیات استاد خرم ، باعث شد که به غیر از خواص بوشهری و برخی در تهران چنین شناختی نداشته باشند . به نوعی در آن دوران اوج حیات هنری ای ش
ان ارتباطات رسانه ای ضعیفی داشتیم و چه بسا به عنوان مثال حتی اساتید موسیقی تهران اطلاع نداشته باشند که کامبیز روشن روان و همایون خرم بوشهری هستند .
همچنین از دیدگاه مطالعه تطبیقی با بزرگان ادبیات بوشهر میبینیم که به عنوان مثال اهالی بوشهر با صادق چوبک و منیرو روانی پور با وجود عدم حضور در محیط بوشهر اما ارتباط خوبی با آثار آنان دارند و کاملا شناخت دارند . به دلیل اینکه رنگ و بوی فرهنگ فولکلور بوشهر را در آثار ادبی این بزرگان میبینیم . در دهه سی تا اواخر پنجاه تنها عده ای از اهالی بوشهر جزو مخاطبین خاص موسیقی رادیو تهران بودند و تا حدودی شناخت داشتند . در ادامه استاد خرم به دلیل سبک موسیقایی که در حیطه ملی داشتند و از این لحاظ با جامعه و محیط بوشهر سنخیتی نداشتند هیچ وقت نتوانستند همانند دیگران که عرض کردم در بین اهالی بوشهر شناخته شده باشند و از اقبال عمومی جامعه سنتی زادگاه خود بهره مند باشند .
با وجود ارتباطات امروز میبینیم که عدم آشنایی اهالی موسیقی خصوصا در مناطق و خارج از مرکز بعد از دهه هقتاد و تمایل به نوگرایی و عدم ارجاع به گذشته میتواند به این عدم شناخت کمک کند . چه بسا مسوولان فرهنگی بوشهر در هر دوره تحولات سیاسی شخصیت های متفاوتی می باشند و نسبت به پرداختن به این موضوع در تقویم کاری خود ممکن است بدون اطلاع باشند . استاد همایون خرم میتواند با برگزاری مناسبت های بومی محلی بوشهر و ارتباط مسوولین با اهالی فرهنگ و هنر در این زمینه به زادگاه خود معرفی شود . هم اکنون میتوان
با پرداختن به زادروز ایشان و ثبت در تقویم فرهنگ و هنر بوشهر ،
انتخاب اسامی مکانهایی با نام ایشان جهت انتقال به بعدها و ماندگاری در جامعه فرهنگ و هنر بوشهر اقدام کرد . گر چه استاد خرم با آثار به جای مانده از خود ماندگار هستند .

 

۲. جایگاه و تاثیر همایون خرم را در موسیقی ایرانی چگونه می بینید؟ به بیان دیگر بدون حضور همایون خرم، موسیقی ایرانی چه چیزی کم داشت؟

۲_ تا آنجا که اطلاع دارم همایون خرم حدود ۱۶۱ اثر را اجرا کردند و ۱۳ برنامه گلهای رنگارنگ و ۳۷ برنامه شاخه گل و ۱۷ برنامه گلهای تازه داشتند که این آمار البته قابل تغییر و افزایش میباشند . همکاری و همنشینی با بزرگان موسیقی و ادبیات هم دوره خود به ماندگاری آثار کمک کرده است . اگر در زندگی و خاطرات و آثار ایشان جستجو کنید میبینید که از محدود بازماندگان استاد ابولحسن صبا میباشند که طی چندین سال درسها را به طور کامل در محضر استاد فرا گرفته اند و در واقع یک پل تاریخی انتقال سبک و شیوه نوازندگی موسیقی دستگاهی در کنار دیگر بزرگان هم عصر خود میباشند . به روایتی استاد صبا میگفت : سعی کن خرم باشی . تو بر پایه هایی که من به تو دادم ساختمان های جدیدی به پا کن . همایون خرم بر این اعتقاد بود و روایت کرده هست: استاد صبا شناختی به من داد که فهمیدم هر یک از گوشه های موسیقی ایرانی خود شهری است . خاطرات همایون خرم میتواند بخشی از تاریخ موسیقی معاصر ایران باشد . شاهرخ نادری کارگردان سابق برنامه شما و رادیو روایت میکند : بعد از پخش اثر ساغرم شکسته ای ساقی ؛ مردم تا نیمه شب تلفن می کردند و درخواست پخش مجدد داشتند . وی معتقد بود که بهترین قاضی مردم هستند . مردم آثار را جاودانه می کنند . تورج نگهبان اعتقاد داشت آرشه همایون خرم با انسان صحبت میکند . همایون خرم همیشه خود را شاگرد ابولحسن صبا میدانست و میگفت : سنت های موسیقی در اختیار همه هست . ترانه سرا باید موسیقی را بشناسد . احساس بسیار و تشخیص بارز مهم است . ایده های پایبندی به سنت اشتباه است و معتقد بود که استاد صبا پنجاه سال از زمان خودش جلوتر بود .

برخی با تفکر اینکه ویولن از غرب آمده با جایگزینی کمانچه در پی حذف ویولن شدند و پیانو هم همینطور ، اما جایگزینی برای پیانو نداشتند . با توصیف و واکاوی تاریخی موسیقی معاصر میبینیم که همایون خرم از دیدگاه خلق اثر ، آثار ماندگاری را از خود به جای گذاشت. شخصا انتقاد و ایراد صاحب نیران موسیقی ایرانی نسبت به ویولن با دیدگاه کلی پیرامون نوازندگی موسیقی دستگاهی با ساز غربی را قبول دارم . با نظر اهالی موسیقی پیرامون اجرای موسیقی دستگاهی با سازهای ویولن و پیانو موافق هستم که خود مبحث خاص میطلبد . اینجا پیرامون خلق آثار یک نوازنده و آهنگساز در یک مقطع زمانی صحبت میکنیم و با توجه به آنچه پیرامون ارتباط علمی استاد صبا و همایون خرم گفته شد ، چه بسا آفرینش این آثار میتوانست با یک ساز ایرانی باشد . مهم خلق اثر توام با زبان ادبی در خور این موسیقی میباشد که به راستی آهنگ و کلام این بزرگان در موسیقی دوره خود تاثیرگذار و صاحب جایگاه شدند .

۳. برخی از آهنگ های همایون خرم به قسمتی از حافظه تاریخی ما بدل گشته است. راز ماندگاری آهنگ هایش را در چه می بینید؟

۳_ آنچه امروز از استاد همایون خرم برجای مانده اگر نبود در واقع پازل تاریخی موسیقی معاصر دچار نقصان میشد . همانطور که در تاریخ ادبیات معاصر نیاز به یک مرحله گذار تاریخی هستیم ، تاریخ موسیقی معاصر نیز دارای چنین دوره تاریخی میباشد که میتوان آن را دوره انتقال نامید. همانطور که گفتم شخصا مسایل مطرح شده امروز پیرامون ساز عربی و موسیقی دستگاهی را میپذیرم، اما جایگاه آثار همایون خرم و تاثیر این شخصیت موسیقایی و ظهور آن را در این دوره ی تاریخی غیر قابل انکار و تاثیر گذار میباشد . بنابر این با در نظر گرفتن تئوری پیوند شعر و موسیقی آوازی در در ایران ، حضور شخصیت های ادبی هم دوره ایشان در این مرحله گذار تاریخی توانست یک بازوی توانمندی باشد که ریشه این ماندگاری را استوار کند . بنابر این تقویم تاریخ موسیقی ما بدون آثار همایون خرم و برخی هم دوره های ایشان بین دهه های سی تا پنجاه شمسی دچار اشکال میباشد .

عدم توجه به قشر خاص در خلق آثار ، توجه به حفظ اصالت ، شناخت کامل و تسلط بر موسیقی دستگاهی، شناخت کامل آثار قدما ، اوج توجه مردم به رادیو و موسیقی تولید شده روز ایران ، ظهور خوانندگان مطرح و ماندگار نسل روایی موسیقی دستگاهی و توجه بیشتر استاد همایون خرم به آثار اجرایی نسبت به مکتوب کردن آثار در دوره حیات هنری خود به ماندگاری آثار کمک کرده و در حافظه تاریخی اقشار مختلف مردم ماندگار شده است .

نظرات

تیتردو

در حوزه دشتي و تنگستان
سرویس خبر جامعه آنلاین: عصر امروز محمدحسین بکمی در گفتگو با جامعه آنلاین خبر اعلام نامزدی اش برای انتخابات مجلس را تایید کرد. لینک کوتاه:
آرشیو

مقالات

حمید موذنی
عشق در سالهای وبا
حمید موذنی
درس های سریال تاج و تخت
سعید ربیعی
فساد سیاسی، جزئی یا نظام‌مند؟
حامد داراب
چرا داریوش آشوری روشنفکر است؟
محمدمهدی اردبیلی
غذا و وسوسه‌های شیطان
اسلاوی ژیژک
وقتی گزینه‌هایِ پیش‌ِ رو یکی از یکی بدترند
میشل فوکو
قدرتِ مقاومت‌کردن
حسام سلامت
در نقد اسطوره‌ی مردمِ همیشه خوب
حسین باقری
«فرو رفتنِ کلمه در فعلنِ پهلوها»
فرشاد پارسیان
حقوق و اخلاق در آرا بنتام
امیر محقق
۷ کتاب با موضوع «شهر» که باید بخوانیم
سعید ربیعی
فساد سیاسی، جزئی یا نظام‌مند؟
ساره واعظی لقب
«آبی یا صورتی»؟
آتنا مرکزی
نقش زنان در افزایش سرمایه های اجتماعی
آتنا مرکزی
خشونت علیه زنان: خشونت علیه جامعه
ملوین کانر
فرهنگ جوانان امروز ستایندۀ مرگ است
سمیرا بهزادی
فتوت ایرانی در دوره ایلخانی
محسن رنانی
فردا اول خلقت است
حمیدموذنی
یازدهم سپتامبر مبدا جهان جدید
ناصر فکوهی ۶۶
پیکان: ظهور و سقوط یک «افتخار ملی»
آتنا مرکزی
تبعیض جنسیتی در کابینه دوازدهم
مهدی یسری
مفهوم برنامه ریزی فرهنگی
ستاره تناور
مدنیت،شهروندی و کنش های معطوف به اخلاق
محمد رضا فولادی
چرخه حیات تروریسم جهادی در خاورمیانه
کیتی رویف
نویسندگان بزرگ چطور با مرگ زندگی کردند؟
محسن رنانی
جوانه‌های بلوغ در شمالِ جنوب
محمد فاضلی
کلنگ‌ها را غلاف کنید
نسرین ریاحی
مرزها در گام معلق لک لک ها
علی آتشی
جایی میان رمانس و خشونت
درک تامپسون
خودتان باشید
مهتا بذرافکن
چرا آب در ایران امنیتی شد؟
مسعود نیلی
در ضرورتِ کینه‌زدایی از سیاست
محمد فاضلی
باید خشمگین باشیم: بحران محیط زیست
تونی جات
از تاریخ چه آموخته‎ایم؟ احتمالاً هیچ
بهروز غریب‌پور
معلق در فضا
آتنا مرکزی
سهم زنان از امید
زیگمونت باومن
سلامتی و نابرابری
حمید موذنی
استاد ایرانی و آسیب شناسی چاپلوسی اجتماعی در ایران
اولریش بک و الیزابت بک‌گرنشایم
آشوب جهانی عشق
 
مصطفی ملکیان
در مصائب فقدان گفت و گو
آرشیو